Skip to content

Datamassage, Het Bedrijfsleven, De Belastingbetaler en de JSF

05/07/2012

Het zijn niet alleen sommige sociaalpsychologen die aan datamassage doen. Menigeen die wat wil verdienen, schildert met wat manipulatie van cijfers de ander een florissanter uitkomst voor, dan zonder zo’n massage het geval zou zijn. Moet daaruit worden afgeleid dat er corruptie in het spel is?

Het Franse weekblad Marianne van 30 juni – 6 juli 2012 stelde de vraag: ‘Is Frankrijk corrupt?’ Het antwoord luidt ontkennend, maar… De veertig pagina’s waarin vervolgens op de vraag wordt ingegaan laten zien dat er heel wat wordt gemasseerd. ‘Corruptie op zijn Frans is een realiteit’, onderkent Marianne. Samengevat wil dit zeggen: Frankrijk is niet door en door corrupt, maar corruptie komt voor. En het wordt bestreden: (a) preventief, door grotere transparantie en (b) repressief, door ‘correctie’. Is er in Nederland iets van te onderkennen bij het Joint Strike Fighter (JSF) project?

Masters of war

De JSF is een vliegende oorlogsmachine in ontwikkelingsfase. Dit betekent dat het een financiële en industriële constructie is van de ‘Masters of war’, waar ooit Bob Dylan een kritische song over schreef. Die ‘masters of war’ kijken wel uit om in de aanloop van het project de grote destructieve kracht van het apparaat op te hemelen. Wientjes, de voorzitter van de werkgeversorganisatie (VNO-NCW) wijst liever op ‘hoogwaardig onderzoek en ontwikkeling’ en op ‘hoogwaardige banen’ die op het spel worden gezet zou ‘Nederland’ nu, juist ‘midden in crisistijd’, uit het JSF project stappen (de Volkskrant van 4 juli 2012).

‘Nederland’? Wie is / zijn dat dan? In dit geval hoge militairen van het ministerie van Oorlog, het bedrijfsleven, de regering, de rechtse elementen in het parlement (en dat zijn niet alleen VVD’ers). Kortom, Nederland staat hier voor mensen binnen en rond het militair-industrieel complex. Als men vervolgens een krantenkop leest als ‘Nederland investeert in de ontwikkeling van het nieuwe gevechtsvliegtuig’, dan verwijst dit weer naar een andere menssoort, de belastingbetaler. Want de ‘masters of war’ hebben een en ander zo weten te masseren en organiseren dat overheidsgeld (geld van de belastingbetaler) wordt gestoken in een product dat hen winst gaat opleveren (privatiseren), Zit dat er niet in, dan wordt het verlies gesocialiseerd: de burgers moeten dokken.

Waar zitten organisatorische knooppunten van het bedoelde complex? De ‘masters of war’ hebben ten behoeve van het laten aanschaffen van de JSF ondermeer het lobbyplatform Juncta Juvant (‘Vereende krachten kunnen veel bereiken’) opgericht. Het industrieconcern Stork, dat indertijd enkele onderdelen van Fokker heeft overgenomen, steunt en financiert dit platform. Uiteraard wordt dat door Stork ontkend, maar ook ‘masters of war’ zijn niet in de eerste leugen gestikt.

Tussen 2000 en 2004 zijn tientallen hoge ambtenaren en militairen en hun partners door Juncta Juvant gefêteerd. Zij zijn dus geconfronteerd met ‘corruptie op zijn Frans’. En niet alleen zij, ook behoren daartoe kopstukken van de VVD (zonder dat ze zich ervan bewust waren, zeggen zij…). Hoewel het platform ‘geheim’ heet, is dit alles publiekelijk bekend (via Internet zijn verschillende nieuwsmedia erover te lezen).

Masters of war

Naast het genoemde platform treft men aan de stichting Nederlandse Industrie voor Defensie en Veiligheid (NIVD opgericht in 1984). Onder de vleugels van het NIVD is het samenwerkingsorgaan tot stand gekomen dat nauw betrokken is bij de JSF-opdracht voor de vliegtuigindustrie, te weten het Netherlands Industrial Fighter Aircraft Replacement Platform (Nifrap).

Diabolische werking van de reductionistische binding

Om hoeveel geld gaat het ongeveer? Het is duidelijk dat het om een ‘groot project’ gaat. Per definitie betekent dit begrotingstechnisch overschrijding van de geschatte kosten. Als die kosten in een beslissingsproces worden aanvaard, dan levert die aanvaarding de eerste stap in de val op. Er is namelijk sprake van wat ik noem: de diabolische werking van de reductionistische binding. Wat is het geval. Het werk wordt op ramingen begonnen en die ramingen zijn door datamassage tot stand gekomen. Het kostenplaatje is rooskleurig, wat een diabolische uitwerking heeft in de besluitvorming (men wordt ‘trekkerig’) men bindt zich aan iets dat gereduceerd is (de kosten zijn door massage in de ramingen teruggebracht, gereduceerd).

Vervolgens blijkt er na de aangevangen uitvoering geld bij te moeten. Dat gaat stapsgewijs in relatief kleine bedragen, die na verloop van tijd een sterk opgelopen som betreffen. Wie nu zou willen stoppen krijgt voor de voeten geworpen: stoppen gaat meer kosten dan doorgaan. De diabolische werking van de reductionistische binding ten voeten uit.

De ‘rooskleurigheid’ van de voorstelling van zaken kan op uiteenlopende wijze worden verkocht. De winstgevendheid wordt opgehemeld; het maatschappelijk belang wordt opgepoetst; onzekerheden worden weggemasseerd. Alleen al met de looptijd van de gebruikswaarde van een product is te manipuleren. Het maakt nogal wat uit of een machine twintig of dertig jaar meegaat (de afschrijving op jaarbasis is voor een looptijd van 30 jaar aanzienlijk lager dan die van 20 jaar). Kortom, hier zie je met een beetje fantasie de bankiers van Goldman Sachs aan het werk in Griekenland. En we kennen de afloop van de Griekse tragedie…

Winsten geprivatiseerd, verliezen gesocialiseerd

Na datamassage is in 2002 voorgespiegeld dat Nederland 85 toestellen voor 4,5 miljard euro zou kopen. Dat bedrag is nu opgelopen tot 7,6 miljard euro. Die toestellen moeten een tijd mee. Bij de aanvang van het project werden de exploitatielasten op 7 miljard euro geschat; in maart 2011 bleken die al tot 11,3 miljard euro te zijn gestegen.

Sinds 2002 heeft Nederland (wie?!) een kleine miljard euro in de ontwikkeling van het onderhavige oorlogstuig geïnvesteerd. In ruil daarvoor kreeg het bedrijfsleven opdrachten. Kan het duidelijker: de belastingbetaler investeert, het bedrijfsleven en de aandeelhouders strijken de winsten op. Gaat het fout, dan behouden zij die winsten en de belastingbetaler moet de staatskas aanvullen, zoals dat ook nu – in crisistijd – het geval is.

Als we niet met dit systeem afrekenen, zal het dus altijd crisis zijn: de winsten geprivatiseerd, de verliezen gesocialiseerd!

Thom Holterman

[Beeldmateriaal van de Rotterdamse dichter en illustrator Manuel Kneepkens.]

Aantekening

Zie voor een nadere verklaring van ‘de diabolische werking van de reductionistische binding’ de update bij het item ‘Wie Stemt, Stemt in’ op deze site; klik HIER.

Advertenties
No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s