Spring naar inhoud

Dwangarbeid

16/08/2012

NRC Handelsblad van 16 en 17 juni bevat een (anoniem) artikel over Noord-Korea, getiteld ‘Bewust uitgehongerd’. We wisten het al, Noord-Korea is een gruwelijke dictatuur. Maar de auteur schetst hoe dit land geheel gebouwd is op dwangarbeid. Wie zijn of haar mond opendoet verdwijnt in een dwangarbeiderskamp en maakt een grote kans daar op termijn te verhongeren.

Tsja, als je dit leest komt de term ‘dwangarbeid’ – die sommigen bezigen voor de (verplichte) arbeid die gemeenten her en der aan werklozen opleggen toch enigszins in een ander licht te staan!

Aflevering 48 (maart 2012) van het Tijdschrift voor Humanistiek (030-2390100) is grotendeels gewijd aan het thema media. Het aardigste artikel is dat van Jan Teurlings over het fenomeen reality-tv. Heeft de opmars van programma’s als Big Brother geleid tot emancipatie van de kijker, zo vraagt Teurlings zich af. Jawel, als je ziet dat de voorkeur voor het genre voor ‘gewone mensen’ het overaanbod aan institutionele actoren als politici en ambtenaren heeft teruggedrongen. Maar je moet daarbij in acht nemen, zegt Teurlings, dat deelnemers aan dat soort reality-programma’s zich moeten voegen in de kaders van de tv-professionals. De gewone mensen krijgen dus weer te maken met asymmetrische machtsrelaties en dan is de vraag over emancipatie niet zo maar te beantwoorden. Waar het om draait is tot welk soort kennis reality-tv leidt, aldus Teurlings. Kennis die kijkers aanpraat dat alle misstanden in hun leven hun eigen individuele verantwoordelijkheid zijn, kan moeilijk emancipatorisch genoemd worden. Verder in dit themanummer onder meer aandacht voor sociale media, games en de publieke omroep.

Kleintje Muurkrant (www.stelling.nl/kleintje) bracht na lange tijd weer een papieren editie (nr.1-2012) uit met veel lezenswaardige artikelen. Zo ziet Willem Bos dat er onder de mom van eurocrisisbestrijding steeds meer stappen gezet worden naar een autoritair Europees regime met niet of nauwelijks democratisch gecontroleerde organen en functio­narissen, die de dienst uitmaken. Verder onder andere aandacht voor de Wet Openbaarheid Bestuur (WOB), naar de letter een liberale wet die echter door de overheid obstructief wordt toegepast. Gemiddeld duurt de beantwoording van een verzoek 56 dagen, in andere landen echter de helft van die periode. En ook betreffende het aantal weigeringen scoort Nederland zeer hoog. En dat alles terwijl Nederlanders zelden een WOB-verzoek indienen: 8 op de honderdduizend inwoners, tegen de VS 492, Bulgarije 175 en Ierland 125.

Joke Kaviaar legt uit hoe minister Leers jaarlijks 4800 illegalen weet te vangen en Kees Stad stelt vast dat de Nederlandse studenten de weg zijn kwijtgeraakt. Ik citeer: ‘Volgens de filosofie van de nieuwe generatie intellectuelen (…) is alles wat tegenzit de schuld van vorige generaties en vooral die van de babyboomers. Dit simpele generatiedenken voorkomt dat je nog in politieke termen hoeft te denken, en ook niet over ingewikkelde zaken als solidariteit.’ Wat dat laatste betreft geeft Stad een voorbeeld. Toen Utrechtse studenten tijdens de recente acties van de schoonmakers hun collegezalen niet in konden aangezien die bezet waren door de stakers, waren ze vooral verontwaardigd omdat ze toch voor hun colleges betaald hadden! En toen een lid van een studentenvereniging de moeite nam om koffie te zetten voor de stakers vroeg de rest argwanend of dat uit de clubkas betaald moest worden.

Aandacht voor de jacht op illegalen is er ook in Doorbraak nr.15 van april 2012 (www.doorbraak.eu). Zoals al eerder gebeurde richt het blad de schijnwerper op dwangarbeid. Daaronder verstaat het blad de diverse gemeentelijke initiatieven die werklozen verplichten om werk te aanvaarden, bijvoorbeeld in de sociale werkvoorziening, waarbij ze geen aanvulling op hun uitkering krijgen en geen arbeidsrechten hebben. Zelfs als de SP deel uitmaakt van een college, zoals in Leiden, vindt dit soort verplichte arbeid plaats. Verder in Doorbraak onder andere artikelen over de bezuinigingen in het hoger onderwijs, over organizing van werklozen in Berlijn en over Opstandig volk, het proefschrift van Hans Boots (www.solidariteit.nl) over de neergang en terugkeer van losse arbeid in de Amsterdamse haven.

Van de CIRA (Centre International de Recherches sur l’Anarchisme) ontving HR het jaarlijkse bulletin. Dit Bulletin 67 (2011) bevat naast een overzicht van de honderden anarchistische boeken en brochures – zowel recent verschenen als oudere publicaties – in allerlei talen die het instituut het afgelopen jaar aan zijn al uitgebreide collecties kon toevoegen, ook enkele artikelen. Zo wordt onder meer aandacht besteed aan de Russische anarchistische pers vanaf de tijd van de perestrojka. Deze CIRA-collectie telt 86 periodieken. Ook bezit het instituut een beperkte collectie anarchistische bladen uit de begintijd van de revolutie vanaf 1917 en enige anarchistische emigrantenbladen, zoals Dielo Truda (New York). Voor verdere informatie: http://www.cira.ch.

Onze vrienden van de anarchistische Bibliothek der Freien in Berlijn (www.BibliothekderFreien. de) zonden HR hun bij uitgeverij Karin Kramer (Berlin) verschenen Findmittel und Bibliographien 2. Deze uitgave betreft een door Jochen Knoblauch en Sebastian Seibert samengestelde beschrijving en een register van het anarchistische tijdschrift Akratie (1973-1981) dat vanuit Bazel werd uitgegeven en geredigeerd door Heiner Koechlin (1918-1996). Van het Duitstalige Akratie (oplage: 1000 exemplaren) verschenen 15 afleveringen. Koechlin, die een antiquariaat dreef, was beïnvloed door Landauer en Buber. Het blad stelde zich op een tradi­tioneel sociaalanarchistisch standpunt en bekritiseerde het neoanarchisme van de 68’ers, onder meer vanwege hun sympathie voor Castro’s Cuba.

Koechlin, zo blijkt uit de biografische schets van Werner Portmann in deze 52 pagina’s tellende uitgave, had geschiedenis gestudeerd en vormde eind jaren dertig in Bazel een kleine libertaire (studie)groep met onder meer enige dissidente communisten. Na de oorlog maakte hij lange reizen door Europa, woonde korte tijd in Parijs – waar hij kennis maakte met het werk van Albert Camus – en keerde terug naar Bazel, van waaruit hij nauwe contacten onderhield met enkele joodse anarchisten, uit Spanje gevluchte anarchosyndicalisten en het (Duitse) vrijsocialistische tijdschrift Die Freie Gesellschaft rond Otto Reimer en Augustin Souchy.

Sinds kort verschijnt het maandblad Ode– met de ondertitel ‘voor intellectuele optimisten’ – tevens als speciale kwartaalbijlage bij NRC Handelsblad (www.ode.nl). De uitgave van 19 mei 2012 opent met een artikel over de Wadden die in 2020 al hun energie zelf willen opwekken. Dat gaat gebeuren door getijdencentrales, biogasinstallaties, zonnepanelen, windturbines, en vergisting van zeewier. Bij dat laatste gaat het om bacteriën die algen omzetten in alcohol of gas. De alcohol kan worden gemengd met benzine tot autobrandstof, op het gas kunnen de veerboten varen. Verder in deze bijlage onder andere aandacht voor John Lewis, een coöperatieve Britse warenhuisketen met ruim 76.000 medewerkers-eigenaren. Ze krijgen ongeveer de helft van de winst, de rest is voor investeringen.

Nummer 109 van het tweemaandelijks verschijnende ‘tijdschrift voor doen-denkers’ ZOZ (www.Omslag.nl) is bijna geheel gewijd aan voedsel. Politiek met mes en vork, zegt de redactie. Het opvallendste artikel is dat over het beginnen van je eigen Over Datum Eetclub (zie ook: http://www.overdatum.org). Nodige gasten uit en verzamel bij winkeliers ‘over datum’ voedsel. Vraag het voor je apart te houden. Over feitelijke houdbaarheid geeft de genoemde website informatie. Verder in dit nummer onder meer aandacht voor permacultuur en voedselverspilling. En groene econoom Willem Hogendijk (www.aarde.org) bedacht een plan om NedCar in Born ‘te redden’. Zou het mogelijk zijn om daar in navolging van DAF auto’s te produceren, maar dan elektrische? Hoogendijk denkt aan productie die een verantwoorde vraag bedient, dus zeker geen geldgedreven economie, maar een die op flexwerken gericht is. En misschien is er een productiecoöperatie te vormen, zegt Hoogendijk.

Tot slot De Vrijdenker, het maandblad van vrijdenkersvereniging De Vrije Gedachte (www.devrijegedachte.nl). In het maartnummer schrijft Wim de Lobel over de vrijdenker Adriaan Koerbagh (1632-1669), die de moedigste en radicaalste volgeling van de filosoof Spinoza is genoemd. En verenigingsvoorzitter Anton van Hooff spuwt zijn gal over het gebrek aan seculier humanisme op de Utrechtse Universiteit voor Humanistiek. In het aprilnummer kondigt DVG een actie aan tegen besnijdenis (genitale verminking) van minderjarige jongens en meisjes, wordt verder de situatie in Noord Afrika belicht, waar de politieke islam bij de verkiezingen veel stemmen kreeg, en start Bert Gasenbeek van het Humanistisch Historisch Centrum in Utrecht (voorheen het Humanistisch Archief) ‘Notities van een lezer’, een zoals het zich laat aanzien mooie boekenrubriek. In het meinummer schrijft Paul Hopster over ‘de drie geloofsgebieden’ – religie, parapsychologie, kwakzalverij – en de drie organisaties die die verschijnselen bestrijden, te weten DVG, Skepsis en de Vereniging tegen Kwakzalverij. En in het juninummer valt te lezen dat er (mogelijk) een nieuwe politieke partij aan de komende verkiezingen zal deelnemen. Het is de ASP, de Atheïstisch Seculiere Partij, die het bijzonder godsdienstig onderwijs wil afschaffen (www.arheistischseculierepartij.nl). Verder in dat nummer aandacht voor de groeiende salafistische beweging in Duitsland. Recent was die in het nieuws toen in Keulen op paaszaterdag korans aan het winkelende publiek werden uitgedeeld.

Hans Ramaer

No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: