Skip to content

Biologische Voeding Toch Beter Voor Gezondheid

03/10/2012

Onlangs verscheen het bericht in kranten dat wetenschappelijke studies in twijfel trokken, dat biologisch voedsel beter is voor onze gezondheid dan conventioneel voedsel. Het ging in dit geval om ‘review-studies’, waarbij een groot aantal onderzoeken met elkaar worden vergeleken.

Ook als we wetenschappelijke onderzoeken serieus nemen, is het toch goed om telkens bepaalde vragen te stellen, om zo te bezien of de gepretendeerde uitkomsten ervan hun waarde voor ons hebben. Daarbij gaat het niet om inhoudelijke controle van de onderzochte materie. Wil je dat zinvol kunnen doen dan moet je, wat ons onderwerp aangaat, hebben doorgeleerd voor voedseldeskundige. Hier gaat het echter om vragen die je ook als leek kunt stellen.

Welke vragen dat zoal kunnen zijn is mooi te ontlenen aan een artikel dat in het Franse dagblad Le Monde van 29 september 2012 stond. In dat artikel ontleedt een tweetal Franse deskundige auteurs, de een is agronoom ingenieur en de ander voorzitter van de voedselcommissie van het ‘Réseau environnement santé’, de berichtgeving over de twijfel omtrent het nut van biologisch voedsel voor onze gezondheid.

Verspreider

Het eerste waar zij aandacht voor vragen is de verspreider van het bericht. Volgens de verantwoording in de kranten hebben zij het bericht overgenomen van het persagentschap Reuter. Dat wil zeggen dat in het bericht de interpretatie en de keuze van de gegevens van de verspreider verpakt zitten. Vervolgens hebben de kranten daar weer een ‘bericht’ van gemaakt. Is al dit werk correct geschied? En de vraag is ook: wie heeft eigenlijk van al die verspreidende partijen de betreffende studies met zorg en integraal gelezen?

Financiering

De tweede vraag die steeds gesteld moet worden is: wie waren (mede) financiers van het onderzoek? Deze vraag is des te dringender in onze neoliberaal gestuurde economie. Ook onderzoek moet marktgericht worden uitgevoerd, want waar zouden universiteiten anders hun geld voor hun bestaan vandaan moeten halen?

Het blijkt bij nader beschouwing om een studie te gaan (het tweetal auteurs zoomt met name in op de studie over biologische producten gepubliceerd op 4 september 2012 in het Amerikaanse tijdschrift Annals of International Medicine), gerealiseerd aan de Stanford universiteit. Onder de financiers van het voedingsonderzoek aan die universiteit bevindt zich een van de giganten van de Amerikaanse voedselindustrie…

Als men voorbij gaat aan deze financieringsproblematiek, zal men toch de studie nader moeten beschouwen, wil men een oordeel kunnen vellen. Wat blijkt dan?

Verrassingen

De wetenschappers zelf zijn – in tegenstelling tot wat het bericht van de verspreider leert – uiterst genuanceerd in hun conclusies. Die worden met grote omzichtigheid geformuleerd, aldus het tweetal auteurs. Zelf zeggen de betreffende wetenschappers dat het mogelijk is, dat de consumptie van biologische producten het blootstellen aan pesticiden en bacteriën die resistent zijn voor antibiotica, reduceert. Dit leert dus dat, als men de moeite neemt de studie integraal te lezen en niet te vertrouwen op de verspreider, men wat de interpretatie betreft voor aardige verrassingen komt te staan.

Die verrassingen hebben in dit geval direct te maken met twee inhoudelijke zaken. De ene betreft de voedingswaarde van biologisch voedsel, de ander speelt in op de aanwezigheid van pesticiden.

Wat de voedingswaarde betreft bevestigen de onderzoekers dat biologische melkproducten en vlees van bio kippen rijker aan omega 3 zijn dan conventionele producten. Het gaat dus om een erkenning door loyale biosceptici van een verschil tussen beide producten. Zij bevestigen eveneens dat volgens de meerderheid van de vergeleken studies biologisch voedsel meer nuttige stoffen en krachtiger antioxidanten bevat dan conventionele.

Wat de pesticiden aangaat, wijzen de onderzoekers op de conclusie dat in biologische producten slechts 7 % en in conventionele producten 38 % aan pesticide residuen is aangetroffen. Over dat verschil wordt vervolgens door de onderzoekers opgemerkt dat dit niet uitmaakt voor de gezondheid, omdat gemiddeld genomen de residuen in conventioneel voedsel zelden de wettelijke normering overschrijdt.

Hieraan voeg ik zelf toe dat het niet ongebruikelijk is, dat de wetgever de wettelijke normering in samenspraak met, in dit geval de voedselindustrie, of anderszins ‘met het oog op handelsbelangen’, vaststelt. Die industrie heeft er belang bij de maximale hoogtes van de normering naar boven bij gesteld te krijgen om de winstvoet op te kunnen drijven.

Statistiek

Tenslotte is er bij de studies vaak aan de orde dat er aan conclusies ook statistisch onderzoek ten grondslag ligt. Daarom wijst het tweetal auteurs nog op het volgende te letten. Enkele studies leren dat er geen verschil op de gezondheidseffecten is te onderkennen of het nu om consumenten van biologisch of conventioneel voedsel gaat. Maar die onderzoeken bewijzen niets: (a) de aantallen mensen die zijn onderzocht, zijn zeer gering en (b) het ging steeds om kortlopende in plaats van langlopende onderzoeken.

Mooi setje vragen

Wie het onderzoek leest zoals de twee auteurs dit deden en waarvan zij verslag deden in hun artikel, leert twee dingen, te weten iets methodisch en iets inhoudelijks. Aan het methodische houden we een mooi setje vragen over. Deze kunnen telkens van pas komen, als we met resultaten van onderzoeken in berichtgeving worden geconfronteerd.

Inhoudelijk leren we dat, in tegenstelling tot de berichtgeving over de vergelijkende studies aangaande biologisch en conventioneel voedsel, het wel degelijk uitmaakt of men al dan niet biologisch voedsel consumeert. Doet men dat wel dan wordt men minder bloot gesteld aan chemische producten (residuen pesticiden bijvoorbeeld). Tevens verzekert biologisch eten een grotere hoeveelheid aan bepaalde nuttige voedingsstoffen. Bio dus toch het beste voor onze gezondheid, aldus besluit het tweetal auteurs, Claude Aubert en Laurant Chevallier.

Thom Holterman

Advertenties
2 reacties leave one →
  1. Urseline Verweyen-van Vliet permalink
    04/10/2012 20:07

    Dank voor deze verhelderende uitleg! Zo zie je maar weer hoe we gemanipuleerd kunnen worden door verschillende interpretaties van dezelfde studie. ‘Een gewaarschuwd mens telt voor twee’….

    Urseline Verweyen-van Vliet

  2. 04/10/2012 20:08

    Goeds stuk, helemaal mee eens plus nog een aanvulling: er wordt altijd gedaan alsof ‘gezondheid’ (van de mens) de enige reden is om te kiezen voor biologische voeding, maar mijn voornaamste reden is dat dit veel beter is voor de grond, het natuurlijk evenwicht , de biodiversiteit. Dus veel beter voor de lange termijn, en ook veel dier-(vogel, insect, muis etc.)vriendelijker.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s