Skip to content

Stéphane Hessel (1917-2013) – Edgar Morin (1921): Herontdekken Van De Politiek

07/03/2013

Monde

Naar aanleiding van het onlangs overlijden van de Franse oud-diplomaat en oud-verzetsman Stéphane Hessel, die we kennen van Indignez-vous! (2010) (in het Nederlands uitgekomen onder de titel Wees verontwaardigd!), heeft het Franse dagblad Le Monde van 1 maart 2013 een niet eerder gepubliceerd interview op genomen met Hessel en een van de grootste nog levende Franse sociologen, eveneens oud-verzetsman Edgar Morin.

Théatre des Idées

Hessel en Morin, twee verzetsmannen, twee karakters, twee leidsmannen die betrokken zijn op de wereld. De een oud-diplomaat en de ander socioloog. Zij kennen elkaar al jaren. In dit geval ontmoetten zij elkaar op 19 juli 2011, tijdens het ‘Théatre des idées’, een cyclus van ontmoetingen tussen intellectuelen van het Festival van Avignon. Nicolas Truong heeft hen toen het interview afgenomen, waarnaar ik verwees. De titel boven de inleiding bij het vraaggesprek luidt: ‘Hessel – Morin: réinventer le politique’.

Morin

Edgar Morin

In de inleiding is ondermeer te lezen dat zij tijdens het gesprek levendig, ernstig, alert en opgewekt zijn. Zij blijken bereid enkele redenen te geven om hoop te hebben, dit ondanks de wereldcrisis. Tevens verschaffen zij enkele motieven om in de politiek te geloven, ondanks alle desillusies die geleid hebben tot het overheersen van cynisme. Deze twee vrienden hebben elkaar ontmoet beginjaren tachtig van de vorige eeuw, als het reactionaire sentiment zich nestelt: een politieke en economische regressie, maar ook een ideologische. Zij zien dat waarvoor zij in het verzet hebben gezeten, te weten het laten ontstaan van een sociaal Frankrijk, meer en meer wordt verkwanseld.

Hessel

Stéphane Hessel

Het is daarna, aan de vooravond van de crisis van 2008, dat de elites van rechts en van links bezig zijn met het rechtvaardigen van het onrechtvaardige. Dat is het moment dat Stéphane Hessel zich woordvoerder maakt van de vreemdelingen ‘zonder papieren’ en van hen die de rekening gepresenteerd krijgen, die de schuldigen van de crisis weigeren te betalen. Men heeft de ‘banksters’ (samentrekking van bankiers en gangsters) gered, maar niet hun slachtoffers. En het is aan hen dat de woedende oude rot Hessel met zijn Wees verontwaardigd! hoop heeft willen geven, zo formuleert Jack Dion het in Marianne van 2-8 maart 2013.

Morin publiceert vervolgens als een soort antwoord op de ‘verontwaardiging’ van Hessel, zijn La Voi (2011). De tekst verschijnt ook in het Nederlands en wel onder de titel De weg, Naar een politiek op menselijke maat (2012). Samen schrijven Hessel en Morin daarna Le Chemin de l’espoir (2011) dat eveneens in het Nederlands is uitgekomen onder de titel De weg van de hoop. Aldus mobiliseren zij het ‘beginsel van de hoop’.

Dit spreekt ook uit het interview waarvan ik enkele fragmenten vertaalde en in drie delen van af morgen op deze site zal laten verschijnen. Ik heb ik die fragmenten de volgende titels meegegeven: Verzet, Optimisme, Metamorfose.

Thom Holterman

Aantekening

Het Wees verontwaardigd! van Hessel is integraal te lezen op internet. In het voorwoord van de uitgever vindt men ook een korte biografie over Hessel. Klik HIER.

Voor een leesfragment van De weg van Morin op internet, klik HIER. Sla daarbij met name acht op de gebruik van de term ‘metamorfose’ van Morin.

Voor een leesfragment op internet van beider tekst getiteld De weg van de hoop, klik HIER.

Advertenties
No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s