Skip to content

Utopisten? Ja, Zij Die De Geschiedenis Vooruit Helpen

16/07/2014

SinéMensuel

Maar eerst gaan we met vakantie. Frankrijk gaat daarvoor weer een tijdje op slot. Het is aan alles te merken, ook aan de bladen. Die verschijnen met hun zomeredities. Zo ook Siné Mensuel. Dikker dan normaal. Daarin zijn opgenomen, naast de gebruikelijke rubrieken, puzzels voor jong en oud en een aantal verhalen van auteurs uit de sfeer van de ‘policiers’ (detective romans).

OmslagSine

Filosofische boer in de Ardèche

Het maandelijkse interview is dit keer afgenomen, onder het opschrift ‘Ce sont les utopistes qui font avancer l’histoire’, met Pierre Rabhi. Die leidt vanaf zijn jonge jaren een alternatief bestaan als boer en filosoof. Hij is geboren in Algerije (1938). Zijn vader was smid en dichter. Toen Pierre vier jaar oud was overleed zijn moeder. Zijn vader meende dat zijn kinderen moesten integreren in de moderne samenleving. Daarom is hij opgevoed door een Frans echtpaar (hij ingenieur en zij onderwijzeres). Zo is Pierre in twee verschillende culturen tegelijk opgegroeid.

In 1960 is hij in Parijs aan gekomen en al snel met zijn Parijse vriendin vertrokken naar de Ardèche om daar een agrarisch avontuur te beginnen. Al doende ontwikkelde hij wat hij agro-ecologie is gaan noemen. Samen met zijn vrouw brengt hij die in de praktijk. Hij is er lezingen over gaan geven, schrijft er boeken over en geeft er in Afrika les over.

Het moderne agrarische bedrijf berust op chemie (meststoffen, pesticides). Dat doodt de aarde, terwijl het met het verbouwen van agrarische producten om leven gaat. Deze tegenstrijdigheid vond hij onverdraaglijk. Daarom koos hij ervoor het anders te doen. De productie was (en is) gericht op soberheid en zelfbeperking (genoeg is genoeg). Genoeg om zelf van te leven en genoeg om mee de plaatselijk markt op te gaan. De agro-ecologie is een vorm van agrarische bezigheid die het mogelijk maakt om activiteiten in te bedden in de cycli van het natuurlijk verloop (natuurlijke herbenutting). [In het interview valt de term niet, maar het komt mij voor dat agro-ecologie tegen permacultuur aanligt; thh.] Je moet je niet laten gaan zoals andere agrariërs. Die nemen grote schulden op hun nek om een nog krachtiger tractor te kopen. Het eind van het liedje is dat de banklui en de handelaren in landbouwwerktuigen zich verrijken en de boeren arm blijven.

Of hij tegen de vooruitgang is? ‘Ik wijs de vooruitgang niet in zijn geheel af. Maar…’. Kijk eens om heen, zo merkt hij op, dan zie je aan de ene kant uitputting van allerlei bronnen, terwijl aan de andere kant miljoenen mensen van honger sterven. Als dat vooruitgang heet, dan leidt het schema dus tot niets. Wat hij predikt is niet dat we terug moeten, maar dat we de natuur ‘ten dienste van’ gebruiken en niet ‘onderwerpen’.

Zijn methode vindt op dit moment weerklank in de Afrikaanse wereld. Een agrarische activiteit als door Rabhi onderwezen kan daar wortelen. Dat is dan tegen de beweging in die daar onderdruk van, ondermeer,  het IMF (International Monetair Fonds), via handelsakkoorden – vanaf de jaren 1970 en onder het voorwendsel van ‘ontwikkeling’ – wordt afgedwongen: mensen moeten gaan produceren voor de export. Dat leidt tot verdwijning van de kleine agrarische activiteit omdat exportproductie om grote landerijen vraagt. Om dat land te bewerken zijn weer grote machines voor nodig en chemische producten. Die moeten worden aangeschaft, waarvoor men zich in de schulden moet steken… Dat is vooruitgang? Neen, het is een noodlottige kringloop, aldus predikt Rabhi. En hij heeft het gelijk aan zijn zijde!

Zaaier

Ik denk dus ik zaai

Prettige vakantie; Siné oppert een aantal mogelijkheden. Ik koos er twee:

Het is mogelijk om met de PvdA op excursie te gaan:

Autobus

Buschauffeur: ‘Welke kant gaan we op?’

Buspassagiers: ‘Naar links !!!!’

Het is ook mogelijk om met de zus van Mohamed Merak in Syrië op pad te gaan:

Zeilen

‘Gaan we zeilen?’

Thom Holterman

SINÉ MENSUEL nº 33, juli-augustus 2014, 40 blz., prijs 5,90 euro.

[Beeldmateriaal ontleend aan het besproken nummer van Siné Mensuel.]

Advertenties
No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s