Skip to content

Emma Goldman en anderen: ‘Koppig En In Tegenovergestelde Richting’

03/08/2014

KopRiv

Ook voor het Italiaanse anarchistische maandblad Rivista Anarchica is de zomervakantie aangebroken. En dat wil ze laten weten met een prachtig uitgevoerde zomereditie 2014. Ook al begrijpt men misschien niet veel van het Italiaans, de immense hoeveelheid beeldmateriaal (met name schitterende foto’s) maakt meer duidelijk dan een bulk letters dat kan doen. Ik denk hier met name aan het fotografisch materiaal bij het dossier ‘Rode Emma’ en de foto’s van het werkelijk fantastische portfolio ‘Aarde’.

De inhoud van het nummer is uiterst divers. Het heeft geen zin alle artikelen te noemen. Ik zal hier naar voren halen wat mij aansprak en waarvan ik de behoefte heb de lezer erover te informeren. De lezer moet evenwel weten dat de Internationale boekhandel ‘Het Fort van Sjako’ (Amsterdam) het verkooppunt voor Rivista Anarchica in Nederland is. Laat u niet de kans ontnemen het nummer zelf in te kijken en aan te schaffen. En weet dat het motto luidt, gelet op het redactioneel: ‘Koppig en in tegenovergestelde richting’.

VoorkantRiv

Drie dossiers

Het nummer bevat drie ‘dossiers’: (1) Libertaire pedagogie, (2) Vrouwen en (3) Geschiedenis. Het eerste dossier levert ondermeer een kritiek op het bestaande onderwijs als zodanig. Daar wordt tegenover gezet het type onderwijs dat de Italiaanse vereniging ‘Kether’ verzorgt en wat door hen ‘incidentele educatie’ wordt genoemd. Hun site leert daar meer over (zie Aantekening).

Het derde dossier, Geschiedenis, geeft eerst een overzicht van het Italiaanse anarchisme in de vorm van een bibliografie vanaf ongeveer 1945, dan volgt een artikel over Italiaanse anarchisten (1943-1968), waarna een artikel over de jaren 1970 is opgenomen. De geschiedenis begon natuurlijk al voor 1945, vandaar de aandacht voor de ‘Rode week’, honderd jaar geleden en bijvoorbeeld de individuele weigering om aan de Eerste wereldoorlog deel te nemen (de afwijzing van ‘bloed en eer’, desertie, insubordinatie, enz.). En eveneens aandacht voor de kunst tegen de oorlog. Dit alles ruim voorzien van fotoreportages.

Dan nog het tweede dossier ‘Vrouwen’. Dat gaat over enkele Italiaanse subversieve vrouwen. De hoofdrol evenwel is weggelegd voor de Amerikaanse anarchiste en feministe Emma Goldman (1869-1940), aan wie ik afzonderlijk aandacht besteed.

Rode Emma

De verschillende artikelen en foto’s over en van Emma Goldman nemen binnen het dossier 25 pagina’s in beslag. Het uitzonderlijke leven van haar (‘Rode Emma’ voor de toenmalige Amerikaanse pers) wordt daarin belicht. Zij brengt haar jeugd door in Rusland en emigreert naar de Verenigde Staten waar zij zich als activiste met het anarchisme bezighoudt. Zij publiceert het tijdschrift ‘Mother Earth’, neemt deel aan het anarchisten congres in Amsterdam, waar zij de Italiaanse anarchist Malatesta ontmoet. Voor haar antimilitaristische activisme komt ze samen met haar metgezel Alexander Berkman in 1917 in de gevangenis. Dan volgt de uitzetting naar Rusland. Er zijn hoge verwachtingen met betrekking tot de Russische revolutie, de ontmoeting met Lenin, maar ook de herkenning van het wakker realisme van Kropotkin: doorzien van de tragedie van de bolsjewistische contra-revolutie. En dan werpt Goldman zich in de feministische strijd. Dit alles komt in het dossier aan de orde.

Emma.1

Emma Goldman peinzend over ‘een nieuwe sociale orde’?

 

Emma.2

 Emma Goldman tegen regering en kapitalisme (1916).

 Emma.3

 Emma Goldman in de laatste jaren van haar leven (1936).

Emma.4 Maar zij leeft door tot in onze tijd.

Aarde

De moderne mens lijkt te ontsnappen aan de afhankelijkheidsrelatie die hem met de grond, altijd een symbool van leven en vruchtbaarheid geweest, verbond. Hierover een fotoreportage, die een beeld geeft van wat er rest van water en lucht na alle verwaarlozing en uitbuiting ervan. De foto’s vormen een iconografie, vastgelegd door Roberto Gimmi. Ik neem er een van over, een oude verroeste, achtergelaten motorfiets:

Motorfiets

Voor een onderschrift verwijs ik naar een uitspraak uit de jaren 1970 van mijn oude vriend Reid (vuurtorenwachter Workum): ‘Honderd jaar natuur over de kapitalistische destructie en alles is weer hersteld’.

Allerlaatste maaltijd

Een andere fotoreportage wordt geleverd door de Nieuw-Zeelandse fotograaf Henry Hargreaves (met wie ook een interview is opgenomen). Die heeft foto’s gemaakt van de laatste maaltijd, geserveerd op verzoek van hen over wie, in de Verenigde Staten, vervolgens de doodstraf wordt voltrokken. De laatste foto van de reportage is die van de maaltijd van Nicola Sacco & Bartolomeo Vanzetti (doodstraf voltrokken op 23 augustus 1927).

Maaltijd

Randschrift bij de foto: -36 & 39; -Massachusetts; -2 moorden*; -elektrische stoel; -soep, -vlees, – geroosterd brood, – thee. *In 1977 heeft de gouverneur van MA in een verklaring gezegd dat beiden geen eerlijk proces hebben gekregen en ten onrechte zijn veroordeeld. De zaak is nog steeds open. [Voor het eerst zijn in 2014 alle brieven van Nicola Sacco en Bartolomeo Vanzetti, op basis van de oorspronkelijke Engelstalige uitgave uit 1928, in het Nederlands in boekvorm uitgegeven, getiteld Brieven van Sacco en Vanzetti, brieven uit de gevangenis in de dodencel. De brieven zijn door Dick Gevers in samenwerking met Bart Schellekens vertaald; Kelderuitgeverij.]

De echte en levende mensen

Talloze onderwerpen vindt men in deze zomereditie van Rivista Anarchica over echte en levende mensen. We komen over hen te weten dat deze leven en werken in de commune ‘La Belle Verte’. Het betreft een communistisch-libertaire commune in de omgeving van Rome. De productiemiddelen, gebouwen, het land en de vervoermiddelen zijn in gemeenschappelijke en ondeelbare eigendom. De private eigendom geldt alleen voor persoonlijke bezittingen. Het ziet er geanimeerd uit:

Mensen

We komen ze ook tegen aan de andere kant van de wereld, in opstandige delen van Mexico. In Rivista Anarchica kan over hen gelezen worden in de brieven van Chipas, over de zapatistische gemeenschap in San Cristobal. De echte levende mensen komen ook aan de orde in het denkbeeldige interview dat Leonardo Caffo met Bakoenin houdt. Zo is er nog veel meer in dit nummer te vinden.

Thom Holterman

RIVISTA ANARCHICA nº 391, bijzondere zomeruitgave 2014, 323 blz., prijs 7 euro.

[Foto’s ontleend aan het besproken nummer van Rivista Anarchica, veelal afkomstig van het AFA – Archivi Fotografici Autogestiti.]

Aantekening

Voor de site van Associazione Educazione Incidentale Kether, klik HIER; voor de site van het ‘Fort van Sjako’, zie bij ‘Links’.

Advertenties
No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s