Skip to content

‘Farmaceuten-maffia’ En De Perverse Prijsopdrijving

04/01/2015

Marianne

Voor een fractie van prijs die farmaceuten in rekening brengen, maakte de Utrechtse hoogleraar medische biotechnologie, Huub Schellekens, met zijn studenten een Pompe-medicijn. Dit deed hij niet voor de markt maar voor de discussie. Hiermee opende Schellekens de aanval op een pervers systeem (zo is te lezen in de Volkskrant van 15 december 2014). Het blijk dat de farmaceutische industrie soms het vijfhonderdvoudige vraagt. De een vindt het schaamteloos. De ander kan het in een neoliberale markteconomie als geniaal herkennen, zo zal de minister van Volksgezondheid, mevrouw Schippers (VVD) toegeven. Het is vergelijkenderwijs net zo geniaal als het opereren van de ‘maffia’ die zich zodanig in een maatschappij weet te wringen, dat het mogelijk wordt geld weg te stofzuigeren.

Nederland is niet het enige land waar de ‘farmaceuten-maffia’, in overeenstemming met de neoliberale gedachte, geld uit de maatschappij weet weg te stofzuigeren. Over dat onderwerp heeft een groot aantal Parijse medisch specialisten en farmacologen (wetenschappers, ziekenhuisartsen, openbare gezondheidszorg) een soort open brief geschreven gericht aan eenieder die wil lezen. De bedoeling is, net als bij Schellekens, de discussie te openen over het perverse systeem van prijsstelling van medicijnen.

De stelling van de Parijse groep is: ‘In het domein van de gezondheid, moeten de prijzen niet ontstaan via de markt, want het leven is geen handelswaar’. Hun discussiestuk trof ik aan in het Franse weekblad Marianne van 2-8 januari 2015. Hieronder volgt mijn vertaling ervan. [ThH]

 LichaamHet menselijk lichaam is geen handelswaar

Kostbare medicijnen

Sovaldi (Sofosbuvir), gekocht door de Amerikaanse farmaceut Gilead, is een medicijn dat voor 90% van de gevallen werkzaam is voor een behandeling tegen hepatitis C. De genoemde farmaceut maakt, na moeizame onderhandelingen, in Frankrijk een prijs van 41 000 euro voor een behandeling van twaalf weken. Duitsland zal er 49 000 euro voor betalen, Engeland 45 000 euro; wat Spanje aangaat lopen de onderhandelingen nog en een prijs van 25 000 euro wordt gesuggereerd. In vormen van hepatitis C die het vaakst voorkomen, moet Sovaldi gecombineerd worden met een ander molecuul: Daklinza van de farmaceut BMS of Olysio van Janssen, die 35 000 euro per behandeling kosten.

Volgens het Franse nationale instituut voor de gezondheid, zullen in Frankrijk ongeveer 230 000 mensen besmet raken met het virus hepatitis C (in zijn meest voorkomende vorm). Bijna de helft van deze mensen zullen niet beseffen dat zij besmet zijn. Drieduizend mensen sterven ieder jaar aan een leverziekte of leverkanker die verband houdt met hepatitis C. Houdt men met deze gegevens rekening dan zal de behandeling van de infectie de ziektekostenverzekering acht miljard euro kosten als de onderhandelde prijs wordt gehandhaafd. Een dergelijke opgeschroefde prijs zal zeer destabiliserend werken op het systeem van nationale solidariteit.

Speculerend gedrag

Ondanks hetgeen binnen het kader van de openbare gezondheidszorg op het spel staat, gedraagt de genoemde farmaceut (Gilead) zich speculerend. Het heeft het laboratorium Pharmasset teruggekocht voor elf miljard dollar. Alleen al de inkomsten binnen de Verenigde Staten zijn goed om de investering terug te verdienen. Het netto resultaat van Gilead is per eind september 2014, vergeleken met het jaar ervoor, opgelopen van 2,3 naar 8,6 miljard dollar.

Door bereid te zijn dergelijke hoge bedragen voor dit medicijn te betalen ondersteunen Duitsland, Engeland en Frankrijk de beursspeculaties en bewegen zij de farmaceutische industrieën voor de hoogst mogelijke prijzen te gaan. Want, voor alle duidelijkheid, de productiekosten van het betreffende product voor Gilaed (volgens bepaalde bronnen van 70 tot 200 euro per behandeling) en de investering ten behoeve van onderzoek en ontwikkeling voor Pharmasset hebben geen enkele relatie met de uiteindelijk gemaakte prijs.

Domein van de gezondheid

In het domein van de gezondheid mogen de prijzen niet vastgesteld worden door ‘de markt’, want het leven is geen handelswaar. In juli 2014 hebben op initiatief van Frankrijk, vijftien Europese ministers van gezondheid een gezamenlijke verklaring getekend, die het volgende leert: de prijzen zijn uitzonderlijk hoog en niet te dragen door de gezondheidszorgbudgetten. Toch gaat ieder land afzonderlijk door met het onderhandelen.

In Frankrijk wordt nu wetgeving voorbereid die voorziet in het inbouwen van een plafond voor de uitgaven ten behoeve van de behandeling tegen hepatitis C. Het wordt dus de hoogste tijd de voornoemde verklaring in de praktijk te brengen. Dit medicijn creëert een precedent: het brengt het systeem van de nationale solidariteit in gevaar.

 CertificatieGewaarmerkt

Publieke macht

Overduidelijk is dat de manier van het vaststellen van de prijzen van medicijnen op Europees niveau moet worden herzien. De publieke macht moet voluit zijn rol kunnen vervullen om een ieder de zorg te kunnen verlenen, die deze behoeft. De publieke macht moet voorkomen dat de Europese burgers de beursactiviteiten van de farmaceutische industrie bekostigen met hun verzekeringspremies of belastinggeld.

De prijzen van een medicijn moeten een relatie hebben met de werkelijk gemaakte kosten van onderzoek en de productie naast een rechtvaardige beloning voor de vernieuwing. Het Europees Medicijnen Agentschap (EMA) moet beslissen over een rechtvaardige prijs op een onafhankelijke manier tot stand gekomen met behulp van objectieve gegevens. Als men van daaruit vertrekt dan staan er twee wegen open:

  • De staten die dat wensen verenigen zich om de prijzen vast te stellen volgens de vorenbedoelde objectieve normering. Het toestaan van het produceren van een generiek medicijn, zoals waarin de Wereld Handelsorganisatie (WHO) voorziet (Verklaring van Marrakesh van 15 april 1994, annex C, artikel 27), moet in de praktijk worden gebracht, zodra een laboratorium weigert het medicijn in Europa op de markt te brengen. [Die weigering moet werken als drukmiddel van de industrie, chantage dus, net zoals de ‘maffia’ andersoortige drukmiddelen gebruikt; thh].
  • De staten die niet mee wensen te doen, kunnen de weg vervolgen zoals voorheen. Zij blijven bilateraal onderhandelen met de farmaceutische industrieën.

Wat duidelijk moet zijn is, dat de publieke macht zijn regulerende functie weer dient op te eisen om de solidariteitssystemen ten behoeve van sociale bescherming veilig te stellen. De geloofwaardigheid van het publieke systeem staat op het spel evenals ons collectief vermogen om nieuwe, dodelijke epidemieën het hoofd te bieden.

Brigitte Bernard (Psycho-oncoloog, Parijs-IV) en twintig andere medici / farmacologen (allen met naam en functie genoemd in de Marianne van 2-8 januari 2015).

[Beeldmateriaal overgenomen uit Le Monde libertaire, hors série nº 58, november-december 2014.]

Aantekening

Hetgeen hier door de Parijse groep medici / farmacologen en de medisch biotechnoloog Schellekens wordt aangedragen staat niet op zichzelf . Het gaat de hele (transnationale) farmaceutische industrie aan. Vergelijk bijvoorbeeld wat de Zwitserse farmaceutische multinational Novartis op het volstrekt schaamteloze vlak presteerde en door de rechter moest worden gecorrigeerd (op deze site; klik HIER). Hetzelfde is op te merken over het Franse medicijnenlaboratorium Servier (op deze site; klik HIER).

In het laatst genoemde item is ook omschreven in welke context het gebruik van de term ‘maffia’, bijvoorbeeld in ‘medische maffia’, is geplaatst. Onomwonden wordt door aanklagende medici zelf gesproken in termen van ‘witte jassen criminaliteit’. Dat item gaat ook in op de problematiek van de ontwikkelingskosten van Sofosbuvir (tegen hepatitis C) inclusief een verwijzing aldaar naar enkele links in Aantekening 1.

Advertenties
One Comment leave one →
  1. 04/01/2015 17:52

    Hoog tijd dat big farma hetzelfde lot treft als de Encyclopædia Britannica, ingehaald door de open source-beweging. Het betreffende VK-artikel is te belangrijk om achter de betaalmuur te zetten daarom is het gedeeld op http://pastebin.com/sM2jLZWs Schellekens’ strijd laat de media koud lijkt het.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s