Spring naar inhoud

Proudhon (1809-1865): Wat Is Eigendom?

04/03/2015

Omslag Proudhon

Het boek Wat is eigendom? (1840) van Pierre-Joseph Proudhon (1809-1865) is een klassieker om meerdere redenen. Het gaf niet alleen naam aan een stroming binnen het socialisme en vorm aan het verzet tegen ongelijkheid, maar het beschreef ook een nieuwe, vrije maatschappij: die van de anarchie. Omdat het boek over eigendom gaat, onderzoekt het mede de beginselen van recht en bestuur. Dit boek kent na 175 jaar zijn eerste Nederlandstalige uitvoering. Deze uitgave wordt ingeleid door Thom Holterman.

Rechtvaardigheid

Proudhon mag worden gezien als een van de eerste anarchistische denkers en daarmee als grondlegger van het anarchisme. Tijdens zijn leven verzette hij zich fel tegen het autoritair socialisme en tegen het kapitalisme. In plaats daarvan bepleitte hij een coöperatieve samenleving, zonder regering. Proudhon is voor afschaffing van de private eigendom en de vervanging daarvan door particulier bezit en vruchtgebruik. In zijn strijd wordt hij gedreven door zijn innerlijke, radicale afschuw van elke vorm van overheersing van de mens door de mens en zijn gevoel van (materiële) rechtvaardigheid.

Op de vraag ‘Qu’est-ce que la propriété?’ (Wat is eigendom?) antwoordt Proudhon met zijn klassiek geworden uitspraak: ‘La propriété, c’est le vol!’ (Eigendom is diefstal!). Hij doet dat al op de eerste pagina van het boek. Het is shocktherapie die hij toepast. Hij verzet zich ermee tegen de werkgever die de door de arbeiders geproduceerde meerwaarde in zijn zak steekt. Die meerwaarde behoort de arbeiders toe. In zijn ogen creëert alleen arbeid rijkdom. Is dat niet het geval, dan is er sprake van diefstal. Nu de kloof tussen arm en rijk onoverbrugbaar lijkt te worden en rendement op vermogen vele malen groter is dan rendement uit arbeid, blijkt dat Wat is eigendom? na 175 jaar niets aan actualiteit heeft ingeboet.

Dit boek is al in vele talen uit het Frans vertaald, behalve in het Nederlands. Maar beter laat dan nooit: na 175 jaar is het dus eindelijk ook in die taal te lezen. Het vormt een bijdrage in de hedendaags discussie over de herkomst van onrechtvaardigheid en het draagt bij tot het opwekken van strijd daartegen. [ThH]

PROUDHON, Pierre-Joseph, Wat is eigendom?, [1840], Uitgeverij IJzer, Utrecht, 2015, 270 blz., prijs 22,50 euro

3 reacties leave one →
  1. Evert van Vliet permalink
    04/03/2015 08:43

    De traditionele erfenis in volle glorie… zelfs de rijke fantasie komt van elders aangezien er in het hier en nu geen enkele waarde aan-gehecht kan worden.
    ‘Natuurlijk’ ‘werkt’ dat het ‘beste’ vanuit de anonieme meute.

    Politiek en criminele intenties gaan hand in hand kameraden.

Trackbacks

  1. Over Proudhon’s Kritiek Op Eigendom En Aandacht Voor De Commons | Libertaire orde
  2. De Staat Als Wreker En Als Beschermer Van Eigendom | Libertaire orde

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.