Skip to content

Media: Informeren of Formatteren?

25/11/2015

Monde lib

Het is de laatste maanden stil geweest rond het Franse anarchistische weekblad Le Monde libertaire (LMl). De uitgave is door de Franse Anarchistische federatie gestopt. Argument? De als maar stijgende posttarieven. Die zijn inmiddels de pan uitgerezen. Dit verlangt een andere opzet voor het blad en daarover wordt nagedacht. Het idee is om volgend jaar twee maandelijks met een themanummer te verschijnen. De nieuwe formule is onlangs in de vorm van een ‘hors série’ uitvoering uitgekomen. Om te proberen. Het thema is: Media.

Voorkant.LMl

 

Circulaire circulatie van informatie (Bourdieu)

Overal circuleert informatie, op straat, in de trein, op het werk. Het wordt aangeboden op papier, via de radio of televisie en de computer. De veelheid van verspreidingsmiddelen heeft zijn bijeffecten: informatie is handelswaar geworden, ze is gedeformeerd, om de ontvanger ervan te verleiden hen een plezier te doen, die de media financieren. En dat plezier doen betekent: hen die rijk zijn rijker maken.

Twintig jaar geleden zei een directeur van het Franse televisiestation TF1 al: ‘Opdat een reclameboodschap wordt ontvangen, moeten de hersenen van de televisiekijker beschikbaar zijn. Onze uitzendingen hebben tot doel die hersenen beschikbaar te stellen. Dat wil zeggen die te vermaken en te ontspannen tussen twee reclameblokken door’. Wat dit doel aangaat, zijn de tijden niet veranderd.

Op die gedachte heeft zich een hele industrie gevestigd, niet alleen een reclame-industrie. Ook bijvoorbeeld de scholen voor journalistiek doen daar aan mee, Zij kunnen weinig anders indien ze journalisten willen afleveren, die bij kranten, radio en televisie aan de slag kunnen. In het media-nummer van Le Monde libertaire daarover een bijdrage van een afgestudeerde journalist, die overigens eerst een studie antropologie had afgerond. Naar aanleiding van zijn artikel wordt hij vervolgens door LMl geïnterviewd.

Journalist

In de aanzet van het artikel spreekt hij over het formatteren tot journalist (formatteren, creëren van een lege inhoudsopgave). Die moet namelijk passen in wat de Franse socioloog Pierre Bourdieu (1930-2002) noemde: het zijn van schakel in de ‘circulaire circulatie van informatie’.

In het vraaggesprek vertelt de afgestudeerde journalist dat geleerd wordt het nieuws te volgen, waarbij het voldoende is Le Monde in de gaten te houden (in Nederland zou dit de NRC zijn). Je moet namelijk zorgen in de mainstream te zitten… Het gaat in de opleiigng dus vooral om formatteren. Dat begint al in de opleiding en wat vervolgens in bijdragen aan lezers of toehoorders wordt doorgegeven, heeft niet als primair doel informeren. Dat laatste zou lezers of toehoorders maar wijzen maken…

Spektakelmaatschappij

Een ander artikel in het nummer maakt duidelijk via welke invalshoeken anarchisten hun idee over kritische berichtgeving scherp krijgen:

  • de kritische theorie van de Frankfurter Schule;
  • de situationistische kritiek van de Spektakelmaatschappij van Guy Debord;
  • het ter discussie stellen van de mediatieke propaganda door Noam Chomsky.

Of de auteur daarin gelijk heeft, weet ik niet. Overigens zijn het niet de slechtste invalshoeken om zich te instrueren. Ze brengen je kritisch vermogen op een zodanig plan dat doorzien kan worden waar, hoe en waarom we bedot worden door de media en belogen door woordvoerders van regeringen of leiders van het grootkapitaal.

De andere bijdragen cirkelen hier om heen. Zo wordt de kwestie van ‘informeren of formatteren’ nadrukkelijk bespreken en heeft ‘de plaats van de vrouwen in de media’ aandacht. Het portfolio is van de cartoonist Daniel Garcia, waarvan hier een voorbeeld:

Drager

Thom Holterman

LE MONDE LIBERTAIRE nr. 62, oktober-november 2015, 68 blz., prijs 5 euro.

Advertenties
No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s