Skip to content

Culturele Tweedeling Van De Maatschappij

17/02/2016

SinéMensuel

Net als in Nederland is de verrechtsing op regeringsniveau in Frankrijk voltooid. In het laatste geval vond dat plaats met het vertrek onlangs van de Franse minister van Justitie Christiane Taubira. Eindelijk zijn alle leden van de Franse regering rechts. Dat heet alleen nog ‘socialistisch’ omdat dit woord in de naam van de politieke partij zit (Parti socialiste). Daar valt wat te vieren, zo geeft de frontpagina van het nieuwe nummer van Siné Mensuel weer. Eindelijk:

Voorkant.Siné

Culturele tweedeling

Wie er oud genoeg voor is, kan uit persoonlijke ervaring stap voor stap aangeven welke veranderingen hij of zij heeft meegemaakt. De betreffende persoon kan wijzen op de linkse en rechts puinhopen die te ontwaren zijn en welke culturele tweedeling er in de maatschappij is op te merken. Het maandelijkse vraaggesprek in Siné Mensuel is daarop afgestemd en wordt gehouden met een van de grootste nog levende Franse sociologen, Edgar Morin, een markante negentiger (1921).

De vraag is of de hedendaagse tweedeling een sleutelmoment vormt in de geschiedenis van de Franse maatschappij. Morin wil de vraag onder een andere invalshoek bekijken, want er hebben altijd twee Frankrijken bestaan (het is de reden waarom ik over een tweedeling van de maatschappij spreek: er bestaan op één grondgebied op zijn minst twee maatschappijen). Die twee Frankrijken zijn elkaar blijven bestrijden rond de laïciteit: de invoering van de scheiding van kerk en staat. Zo kreeg je een republikeins, democratisch, links Frankrijk onder de leus Vrijheid, Gelijkheid, Broederschap en een aristocratisch, monarchistisch, reactionair en kerkelijk Frankrijk. Eerst is de kerk veranderd en de monarchie is nauwelijks nog aanwezig. Maar vóór de Tweede Wereldoorlog bleef wel het racisme en antisemitisme leven.

Dat tweede, rechtse Frankrijk kent een vreemdelingenangst en de Tweede Wereldoorlog heeft het aan de macht geholpen: de collaboratie met de Duitse bezetter (het Vichy-regime). Het is dat tweede Frankrijk dat zich voedt met de hedendaagse angsten. Niet alleen via de onzekerheid in de werksituatie (werkloosheid), dat voelt iedereen, maar ook via de onzekere toekomst.

Turkije verklaart de oorlog aan de vrede!!…

Oorlog aan de vrede

‘De petitie voor de vrede?!!’     ‘Dat is hier!!’

De toekomst is angstwekkend vanwege de ecologische, klimatologische, nucleaire bedreigingen en de economische crisis die telkens weer terugkeren. De angst voor de vreemdeling, de moslim, de jood, de ‘ander’ wint meer en meer terrein. Daarbij kwijnt het Frankrijk van het linkse volk weg, het stort in. Waarom? Wel, het is ooit opgevoed door plattelandsonderwijzers (toen 60% van de Franse bevolking nog agrarisch was). Er werd in de verdiensten van de republiek onderwezen en in het humanisme van Marx. Tegenwoordig treft men geen platteland meer aan en dus ook geen plattelandsonderwijzers. In het vervolgonderwijs heeft een ieder zich teruggetrokken in zijn of haar specialisme. De Communistische Partij is een dwerg geworden en de Parti socialiste (PS), die de huidige president en de regering levert, is in algehele intellectuele ontbinding.

Linkse krachten

…Oproep aan alle krachten van links!…

Ziehier het probleem: we denken dat Frankrijk nog steeds een republiek is. Dat is onjuist. De huidige, socialistische president zet het ontnemen van de nationaliteit op de politieke agenda. Dat betekent dat hij met een thema komt aandragen dat typisch een thema is van het Front national (FN). Maar zelfs als de strategie lukt, die er achter mocht zitten (te weten het versperren van de weg naar politiek succes voor het FN), blijft het angstaanjagende probleem van het groeien van het FN bestaan. De weg voor het FN afsluiten zal niet helpen. Er moet van weg worden veranderd.

Slecht idee

‘Dit slechte idee van Front national zou een goed idee voor links kunnen zijn!…

Als jongeling heeft Morin in het verzet gezeten. Maar heden ten dage, tegen wat te vechten, vraagt Siné. Dat is duidelijk: tegen de hegemonie van het geld, de internationale financiële wereld en tegen het religieuze fanatisme van allerlei soort. Tegen het religieuze fanatisme kan men al direct in verzet gaan. Maar tegen de macht van het geld, de winstgedachte, dat is erg moeilijk maar wel mogelijk. Te denken is aan de solidaire economie en de agrarische ecologie. Daaraan kan uitvoering worden gegeven buiten de macht van het geld om.

 

Geld

Onder de utopie van het gratis delen…  …de poen!

Het zal overigens een titanenstrijd zijn en vermoedelijk wijst Morin daarom, aan het slot van het vraaggesprek, naar Freud die opmerkte dat in onzekerheid er altijd strijd is, verbeeld met figuren uit de Griekse mythologie, tussen Eros (de krachten van de liefde) en Thanatos (de krachten van de dood). Men moet aan de kant van de krachten van de liefde blijven, raadt hij aan.

Verspreide onderwerpen

Allerlei onderwerpen die met de onzekerheid (precariteit) van doen hebben, worden in dit nummer verder uitgediept, zoals de huisvestingsproblematiek, het delen van de rijkdom en hoe fascisten zich met de vluchtelingenproblematiek in Calais bemoeien. En Siné heeft ook een religieuze fanaticus opgescharreld die bereid zegt te zijn een handje te helpen bij het ontmantelen van een kerncentrale, als men daarop aandringt, aldus in zijn eigen woorden:

Jihadist

 

Thom Holterman

SINÉ MENSUEL nr. 50, februari 2016, 32 blz., prijs 5,50 euro.

[Beeldmateriaal overgenomen uit het besproken nummer van Siné Mensuel.]

Advertenties
No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s