Skip to content

Libertaire Archipel

04/05/2016

Monde lib

Het nieuwe nummer van het maandelijkse Franse tijdschrift Le Monde libertaire (nr. 1778) verscheen onlangs. Het vervangt de vroegere weekeditie van het tijdschrift, maar waarvan de nummering is gehandhaafd. De uitvoering ervan lijkt evenwel sprekend op die van de speciale nummers die Le Monde libertaire (LMl) ook uitgeeft.

De inhoud van nummer 1778 bestaat uit verschillende onderdelen en rubrieken. Eén van die delen, een ‘dossier’, draagt als titel ‘Het geluid van de laarzen’. De enkele, korte, stukjes die inhoud moeten geven aan de onheilspellende titel, zijn eerlijk gezegd wat tam. Eigenlijk treft een aantal andere stukjes in andere delen van het nummer eenzelfde oordeel. Laten we aannemen dat het nog wat onwennig is om zo’n omvangrijk nummer in elkaar te zetten en natuurlijk, voor wie niet al op de hoogte was, blijven het informatieve stukjes.

ML_1778

Sector van onderzoek

Wat ik hierboven uitsprak als oordeel geldt zeker niet voor het enige artikel dat het deel ‘Onderzoek’ omvat. De Franse anarchist René Berthier, Proudhon- en Bakoenin-specialist bij uitstek, heeft zich toegelegd op de bespreking van een boek van Frédéric Lordon. Deze econoom heeft zich doen kennen als een buitenbeentje. Hij heeft een andere kijk op economie dan zijn vakbroeders, waarbij hij ook nog eens de economie met de sociologie tracht te verbinden. Daar is niets op tegen; het kan vermoedelijk zelfs verfrissende resultaten opleveren. Dit alles heeft er wel toe geleid dat Lordon zich meer filosoof is gaan voelen. Dat heeft hem weer ingegeven zich op de 17de eeuwse filosoof Spinoza te richten. Verder is Lordon bekend geworden als de man die betrokken was bij de geboorte van de beweging Nuit debout en zich veel moeite getroost actief betrokken te blijven bij de ontwikkelingen van deze beweging.

Wel, deze Lordon heeft in 2015 een boek gepubliceerd onder de titel Imperium, Structures et affects de corps politiques (La Fabrique, Paris). Berthier die dit boek in een lange bijdrage in LMl bespreekt (zeven pagina’s), legt uit dat Lordon in zijn boek een mix van zijn gedachten heeft gemaakt – met als matrix zijn lezing van Spinoza. Dat is tot daar aan toe. Maar hij heeft dit alles ook in verband gebracht met wat hij tot het anarchisme rekent. In zijn bespreking heeft Berthier zich daarop gericht. En dan blijft er niet veel overeind van de tekst van Lordon. Volgens Berthier heeft Lordon niets van het anarchisme begrepen – voor zover hij zich daarbij van (klassieke) anarchisten zou hebben bediend. En daar hapert het op een wijze een wetenschapper onwaardig, zo geeft Berthier aan.

Kijk je naar de bibliografie in het boek dan vind je één tekst van Proudhon, niets van Bakoenin en een bundel van Daniel Guérin. Berthier dan: ‘Stel je een filosoof voor die over het marxisme schrijft met een vergelijkbare armzalige bagage…die zou niet serieus worden genomen. Het anarchisme van Lordon is een anarchisme van Reader’s Digest’. Lordon blijkt er steeds naast te zitten met zijn uitspraken. Berthier kan er gewoon niet over uit. Volgens hem is het ‘een anarchisme zoals je dat verneemt aan de tap van een kroeg, in plaats van een rationele benadering’. Het slotoordeel van Berthier: ‘Lordon is niet het hedendaagse paradigma van het kritische denken, hij is het symptoom van de verwording van het kritische denken’.

Feminisme, pedagogie, cultuur en de ‘Archipel libertaire’

ProudhonPunk

Het nummer van LMl verschaft over het feminisme verschillende soorten informatie, inclusief een kort stukje over de verschillende ‘golven’ die binnen deze beweging zijn ontstaan (p. 8-11). Vervolgens vindt men een vraaggesprek met de auteur en onderwijsman, Grégory Chambat, die zich met alternatieve pedagogische vormen bezighoudt. Onlangs besprak ik nog een boek van hem over deze materie (klik HIER). De pedagogie van Freinet, die in het bedoelde boek ruim aan de orde komt, is in Franse anarchistische kringen een gewilde. Na het vraaggesprek volgt een artikel over de kwestie òf een andere school òf het bestaande stelsel verbeteren.

Het portfolio besteedt aandacht aan het werk van oud-acteur, regisseur, illustrator Archibald Aki (die zich sinds 2012 in Dakar heeft gevestigd). Daarna volgen rubrieken waarin culturele uitingen (film, theater) worden besproken die relevant worden geacht binnen het kader van het anarchisme. Uiteraard zijn daar boekbesprekingen onder te rekenen en geeft de ‘Archipel libertaire’ informatie over wat er zoal door en voor anarchisten te doen is in Frankrijk. Besloten wordt met een vraaggesprek met de ‘groep Proudhon’, gevestigd in Besançon, de geboorteplaats van Proudhon.

Thom Holterman

LE MONDE LIBERTAIRE nr. 1778, 15 april – 15 mei 2016, 77 blz., prijs 5 euro.

Advertenties
No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: