Skip to content

Street Art, Libertaire Archipel En De Spaanse Sociale Revolutie 1936

19/07/2016

Monde lib

Het is 80 jaar geleden dat de sociale revolutie in Spanje begon (19 juli 1936). Nummer 1780 van het Franse anarchistische tweemaandelijkse tijdschrift Le Monde libertaire besteedt er omvangrijk aandacht aan (net als onlangs Buiten de Orde, nr. 2, 2016).

Liber

Spanje: van sociale revolutie tot burgeroorlog

Ramon Pino bespreekt in grote lijnen wat er zich in Spanje voltrok op 19, 20 en 21 juli 1936. Daarbij vergeet hij niet te vermelden wat er in de jaren voorafgaande aan die drie dagen gebeurde. Hij schetst vervolgens het dilemma van de machtsovername in relatie tot de weigering om een anarchistische dictatuur in te stellen (vergelijk ermee de ‘dictatuur van het proletariaat’). Dan volgt een proces dat zich in drie jaar voltrok en eindigde met de vestiging van een fascistische dictatuur (generaal Franco).

Verder volgen in dit dossier artikelen over de volgende onderwerpen: (1) de (anarchistische) milities en de militarisering ervan onder druk van oorlogvoeren; (2) sport bedrijven: tussen fascisme en libertaire alternatieven (problematiek: heden wordt sport vergiftigd door kapitalistische belangen, toen werd de sport gegijzeld door fascistische regimes); (3) Vrije vrouwen (Mujeres libres); (4) bestorming (over de geschiedenis van overheersing; politie-invallen van 1936 tot 2016). Een vijfde artikel gaat over communisten tegen de revolutie, van de hand van René Berthier.

StreetArt.2

Hij schrijft over een debat tussen communisten en anarchisten over de Spaanse burgeroorlog. Als dat, zelfs na 80 jaar, al mogelijk zou zijn, dan zal de eerste moeilijkheid erin bestaan de feiten te beschrijven: men zal over dezelfde dingen en verschijnselen moeten spreken, anders is een debat onmogelijk. Welnu, de werkelijkheid van het anarchisme in Spanje is sterk verduisterd en gedeformeerd door de communisten van toen. De tweede moeilijkheid zal zijn de verpakking van de mythologie te verwijderen. En waar concentreer je je op?

Het is zeker zo dat sommige anarchistische militanten van de CNT deel zijn gaan uitmaken van de regering van het Volksfront, zegt Berthier. Maar ondanks de uitglijders van anarchistische leiders, is de basis van de beweging gewoon doorgegaan met het op grote schaal collectiviseren van de economie. Dat is een van de meest opmerkelijke feiten waarmee de anarchisten zich in de Spaanse revolutie onderscheiden van de bolsjewisten in de Russische revolutie. De laatsten bleken niet in staat de economie draaiende te krijgen. Dat was het effect van het onderdrukken van het geringste initiatief van de arbeidersklasse. Toen in 1917 de leiding van de communistische partij zich tegen de zogeheten Aprilstellingen van Lenin verzette, dreigde Lenin op te stappen, waarop de partij toegaf. Zou welke leider ook van de CNT hetzelfde hebben geflikt, dan zou iedereen hem hebben uitgelachen. Daar vindt men volgens Berthier het belangrijkste verschil tussen Spanje en Rusland.

Berthier behandelt ook een aantal andere zaken die het fundamentele verschil tussen de anarchisten en bolsjewisten in het Spanje van 1936-1939 laten zien. Zo steunden de communisten de burgerlijke revolutie, die rustte op sociale lagen die tegen de collectivisatie waren. De bolsjewisten waren niet van plan de sociale revolutie te laten slagen… Berthier pakt op deze wijze nog meer uit om daarmee duidelijk te maken dat een debat over dit soort kwesties tussen anarchisten en communisten niet eenvoudig zal zijn.

Strijdtoneel

StreetArt.4

In dit nummer ook aandacht voor de sociale strijd op een aantal hedendaagse fronten en de verschillen in optreden (zoals die tussen ‘Nuit debout’ en de autonomen). Eveneens is er aandacht voor een ‘andere’ school zoals het autonome en zelfbeheerde lyceum in Lyon. Er volgt een soort handleiding hoe zo’n lyceum in te richten en operationeel te laten zijn. Tevens is er een verslag opgenomen van het anarchistische Black Cross over de internationale dagen van solidariteit met anarchistische en antifascistische Russische gevangenen.

Street art

StreetArt.1

Het portfolio is deze keer van RNST over straatkunst (street art). RNST is een beeldend kunstenaar die zich al sinds de jaren 1990 bezighoudt met een diversiteit van straatkunst: graffiti, affiches, collages, sjablonen. In de jaren 2000 is hij zich meer op affiches en sjablonen gaan toeleggen. Zijn werk is doordrenkt van twee constanten met rock als wortel: provocatie en romantisme. In zijn creaties is er een directe lijn tussen de straat en zijn atelier. Steeds is ook herkenbaar de actualiteit en de publieke ruimte. Van hem is het beeldmateriaal hier ingevoegd.

Libertaire archipel

StreetArt.3

In dit nummer van Le Monde libertaire is de archipel beperkt gehouden tot wat er in de lopende maanden op het vlak van het anarchisme in Frankrijk te doen is. De archipel is uiteraard ruimer op te vatten – wat ik doe. In het nummer wordt namelijk ook aandacht aan film besteedt. Cultuur dus en dat is een verschijnsel waaraan een libertair karakter kan zitten (zie als voorbeeld hierboven: ‘street art’). Film. Een van de artikelen gaat over vrouwen achter de camera (regisseuses) en voor de camera (actrices): wat vertegenwoordigen vrouwen in de film en welke soort rollen krijgen zij gemeenlijk te spelen? Tot de libertaire archipel behoren natuurlijk ook boeken. Er wordt een aantal met relevantie voor het anarchisme besproken.

Rest mij op te merken dat het geheel fraai is uitgevoerd en het beeldmateriaal in kleur is opgenomen.

Thom Holterman

LE MONDE LIBERAIRE, nummer 1780, 15 juni – 15 augustus 2016, 72 blz., prijs 5 euro.

[Beeldmateriaal van RNST; voor meer informatie over deze beeldend kunstenaar, klik HIER.]

No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: