Skip to content

Deschooling Tegen Gedwongen-Misvorming

28/12/2016

Marianne

Educatie is steeds een van de hoekstenen van het theoretische en praktische anarchisme geweest. Niet echt vreemd, overtuigd als anarchisten waren en zijn dat een andere, libertaire samenleving gedragen moet worden door vrije, autonome, coöperatieve mensen. Die instelling moet van jongs af aan opgedaan kunnen worden en dat doe je natuurlijk met elkaar. Als anarchisten de bestaande scholing en het bestaande schooltype verwerpen, creëren zij tegelijk andere scholing en schooltypen. Dat is steeds en overal zo geweest: de USA (Free School), Engeland (Summerhill-school), Spanje (Moderne school), Frankrijk (Freinet-school). Ik ben dan ook niet verrast in het Franse weekblad Marianne van 9-15 december 2016 de kop van een artikel te lezen: ‘Onderwijzers en docenten kiezen ervoor hun kinderen van school te halen’. In 2015 hadden zij en andere ouders tegen de 25 000 kinderen van school gehaald om ze zelf te onderwijzen.

Gedwongen mis-vorming

illich-deschooling

Niemand doet dat zomaar en al helemaal niet onderwijzers en docenten. Of misschien zij juist wel, omdat zij als uitvoerders van de nationale scholing van nabij de desastreuse effecten ervan voor kinderen (h)erkennen. Zij kunnen dat ook met onderzoek onderbouwen. Zo zegt de Franse pedagoge Céline Alvarez: ‘40 % van de Franse kinderen die de hoogste klas van de lagere school verlaten, vertonen zúlke problemen dat zij niet kunnen doorstromen naar normaal vervolgonderwijs (collège), dat wil zeggen 300 000 kinderen worden elk jaar ‘opgeofferd’. ‘U vindt dit misschien normaal; ik weiger dat normaal te vinden!’, zegt zij. Zij doet die uitspraak naar aanleiding van onderzoek, dat zij deed en waarover zij vertelt (klik HIER voor de video waarin zij daarover aan het woord is).

 

compulsory_miseducation

In het artikel in Marianne (voor de integrale tekst klik HIER) treft men een verwijzing aan naar Ivan Illich die in 1971 zijn boek Deschooling Society publiceerde. Daaraan was al heel wat denk- en praktisch werk over libertaire educatie voorafgegaan – ook in Frankrijk. De Franse pedagoog Hugues Lenoir schrijft daarover (voor een samenvatting van het overzicht dat hij geeft, klik HIER). Na WO II is het Paul Goodman die voor deze problematiek opnieuw aandacht vraagt. Hij wijst aan wat er allemaal fout gaat, niet alleen in het onderwijs, maar in de hele, Amerikaanse, maatschappij. Van hem verschijnen sprekende titels als Growing Up Absurd (1960) [Opgroeien is gekkenwerk] en Compulsory Mis-education (1966) [Gedwongen mis-vorming].

kozol-freeschool

Paul Goodman raakt onder meer betrokken bij de Free School beweging in de USA. Die komt tegemoet aan de behoefte aan een andere soort school. Deze ontwikkelt zich uit het radicaal breken met de Amerikaanse maatschappij en met de technocratische waarden, de onderdrukkende economische instituties en het afwijzen van de politieke partijen die door rijkdom werden gedomineerd. Hetzelfde is ook anders te zeggen. Jonathan Kozol doet dat in die tijd in zijn boek Free Schools (1972): de openbare school bestaat om handzame arbeiders, gehoorzame consumenten, manipuleerbare kiezers en als ze nodig zijn, gewillige moordenaars af te leveren [ik ontleen dit aan een bespreking van het boek, klik HIER]. Een andere naam uit die tijd is die van John Holt. Hij werd propagandist van de de-schooling en home-schooling beweging [voor een kort overzicht daarover van hem, klik HIER].

Ministeriele arrogantie

miller-freeschool

En de verdachtmakingen gericht tegen deze beweging? Ach die klinken in 2016 nog net als voorheen. Marianne heeft een en ander namelijk voorgelegd aan de (huidige; 2016) socialistische minister van Nationaal onderwijs. Je moet het niet zo serieus opnemen, het zijn immers ervaringen van libertariers en ultra-individualisten. Ik denk dat het mens weet niet waar ze het over heeft – moet ook niet hoeven om minister te zijn. Voor de rest, zo klinkt het uit het ministerie, gaat het maar om een handje vol intellectuele avonturiers, anticonformisten en overtuigde décroissants (mensen die zich tegen de economische en technologisch groeidwang verzetten). Je hoort in dit alles de arrogantie van de macht doorklinken. De controle op de ouders die aan home-schooling doen, zal worden versterkt, zegt ‘de macht’. En daar gaan we weer: grondwettelijk bestaat er de vrijheid van onderwijs, maar er zal meer ‘flicage’ (van ‘flic’, politieagent) op worden gezet om het vrijheidsrecht in de boeien te zetten. Waar een uitzonderingsstaat al niet goed voor is.

Thom Holterman

Advertenties
No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: