Skip to content

Brazilië, Hekken In Parijs, Het Recht Op De Stad

09/03/2017

De drie onderwerpen in de titel van dit item genoemd, drukken ten opzichte van elkaar een groot verschil uit. Toch is er een samenhang te construeren: alle drie hebben te maken met de wens en het recht van mensen op sociaal leven, op een dak boven hun hoofd. Alle drie de onderwerpen worden behandeld of belicht in het winternummer 2017 van het Franse kwartaalschrift Vacarme.

Belo Horizonte

Het dossier draagt als titel ‘Brazilië gezien vanuit zijn marges’. Het beslaat bijna de helft van de omvang van dit nummer. Het gaat over veel van wat men in de afgelopen maanden in kranten heeft kunnen volgen, zoals de corruptie van mensen in de top van het bedrijfsleven en zijn hoogste politieke ambtsdragers aldaar en de ermee samenhangende presidentiële afzettingsprocedures. Een overstelpende hoeveelheid informatie wordt over de lezer van Vacarme uitgestort.

Het laatste artikel in dit dossier gaat over het bezetten van stedelijke gebieden, over het realiseren van een dak boven het hoofd, in het bijzonder over Izidora in het noorden van de stad Belo Horizonte (Brazilië). Izidora is de naam van een van de door de bevolking in bezit genomen zones van die stad. De tegenstellingen zijn er meer dan schrijnend: in dezelfde omgeving is namelijk een infrastructuur en een bouwtechnische weelde ontwikkeld. Dat was om het afgelopen wereldkampioenschap voetbal en het kampioenschap voetbal van Zuid-Amerika te laten plaatsvinden. Naast corruptie dus ook maffia: in bezitneming van gronden om de betonmaffia zijn gang te laten gaan – im Süden nichts neues…

Maar de Braziliaanse ontheemden willen ook leven. Het recht op de stad (1968) van de Franse marxistische socioloog en filosoof Henri Lefebvre (1901-1991) is er, met recht, voor uit de kast gehaald om het verhaal van de ontheemden en hun recht op leven en wonen van een matrix te voorzien. De mensen doen zelf de rest wel; sociale strijd dus.

Hekken van Parijs

Een ander onderwerp levert Parijs. Daar doet het stadsbestuur zijn best bepaalde plaatsen onbereikbaar of ‘unheimisch’ te maken. Want wat wil? Na het ontruimen van onder meer de zogeheten ‘jungle van Calais’ zijn grote groepen migranten door het ‘gezag’ verplaatst. Duizenden zijn in Parijs en omgeving terecht gekomen en een plek gaan zoeken om te leven. Daarvan zijn er in een stad als Parijs voldoende te vinden. Om te voorkomen dat van de open ruimtes gebruik wordt gemaakt, zijn op vele mogelijke en onmogelijke plekken hekken geplaatst. Hoe de situatie nu is? Een groot hek om fort Europa, maar ook intern dus hekken. Met de reportage ‘Des grilles pour les migrants’ toont Vacarme hoever we verdwaald zijn…

Color line

Tot slot wijs ik op het uitgebreide en interessante interview in Vacarme met de Franse historica Sylvie Laurent, die in Frankrijk en de USA studeerde en daar nu doceert. Zij promoveerde op de Amerikaanse rassenkwestie: de Amerikaanse maatschappij is gestructureerd door de raciale kwestie en sinds de overwinning van de burgerrechtenbeweging heeft de breuk tussen Zwart en Blank zich geaccentueerd. Er loopt een ‘color line’ door die maatschappij observeert zij (met anderen).

Om grip te krijgen op wat er aan de orde is, bestudeert Laurent zowel literaire teksten als economischpolitieke. Haaks op de ‘color line’ staat namelijk de sociale kwestie, de kwestie van de sociale rechtvaardigheid. Vanuit die kwestie eisen stellen, heeft een dusdanige politiek-subversieve dimensie, dat wie daar belang bij heeft – zoals het grote bedrijfsleven, de rijken, een conglomeraat dus dat zijn heil bij Donald Trump heeft gevonden – die zorgt dat de color line blijft bestaan. Over de raciale band zijn dan bevolkingsgrepen die economisch in hetzelfde belabberde schuitje zitten (blank zowel als zwart), tegen elkaar uit elkaar te spelen en tegen elkaar op te zetten, zodat de kracht uit de subversieve dimensie wordt gehaald. Ras wordt aldus gebruikt voor een scheidende werking. Als iedereen begrijpt, dat we allemaal mens zijn, dan heeft ‘ras’ die scheidende werking verloren. Dat is de boodschap. Die trachten Trump en de zijnen echter te neutraliseren, omdat het hen economisch goed uitkomt dat die niet doordringt. In die zin zijn het racisten.

Thom Holterman

 

VACARME nr. 78, winter 2017, 144 blz., prijs 12 euro/

Advertisements
No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: