Skip to content

Waarom Ik Geen Feministe Meer Ben

20/09/2017

Abnousse Shalmani

Deze titel gaf de Frans-Iranese journaliste en schrijfster Abnousse Shalmani mee aan haar artikel in het Franse weekblad Marianne van 1-7 september 2017. Het artikel maakt deel uit van een ‘dossier’ in Marianne over de strijd van vrouwen om gelijkheid en gelijkwaardigheid in de islamitische wereld. Zo treft men verder artikelen aan getiteld ‘Het hernieuwde feminisme komt uit het zuiden’ en ‘De openbare ruimte: een hel voor vrouwen’. Vooral de inleiding van het eerste artikel maakt duidelijk hoezeer – in ieder geval in Frankrijk – de term feminisme wordt misbruikt. Dat gaat zover dat sommigen zelfs spreken over zoiets als ‘het antifeminisme van het feminisme’. Abnousse Shalmani is in Nederland bekend van haar in het Nederlands vertaalde boek  Khomeini, Sade en ik.

Vanwege het misbruik van de term feminisme begrijpt niemand er meer wat van en dat zal ook de bedoeling zijn van veel verwarringzaaiers. Shalmani is er klaar mee, zouden we in Nederland zeggen. Zij wil geen feministe meer zijn. Dat legt zij uit. Hieronder volg ik de loop van haar argumentatie op de voet met de vertaling van een groot deel van haar artikel. Aan het eind blijkt dan welk punt zij in deze kwestie heeft bereikt. [ThH]

Abnousse Shalmani: ‘Al maanden heb ik moeite om te zeggen: ‘Ik ben feministe’. Ik kan me niet meer herkennen in een woord dat een walgelijke container is geworden voor paranoia, moraal, deugd, slachtofferschap, religiositeit, separatisme, hysterie. Het feminisme is sterk verbrokkeld. Iedereen beroept zich erop in telkens zeer afwijkende zin, dwepers en wetenschappers, moralisten en libertairen, universalisten en intersectionalisten, deugdzamen en subversieven, reactionairen en progressieven, ecofeministen en evofeministen. Het feminisme is een stalinisme geworden met heel zijn arsenaal: beschuldiging, veroordeling, uitwijzing. Het levensgrote probleem kwam vanwege de scheiding van de beweging tussen religieus feminisme en subversief feminisme, tussen een feminisme dat het lichaam van de vrouw veracht en een feminisme dat het belang erkent van haar zichtbaarheid en van haar provocatie.

Wel, een paar dagen geleden ontbrandde de zoveelste woordenstrijd. Dit keer door een waanzinnig manifest van het ‘Lallab’. Dat is een vereniging waar vrouwen gesluierd zijn, maar die zich presenteren (zonder lachen) als ‘areligieus, a-confessioneel en a-partizaan’, een vereniging die slechts een seksistische en racistische islam verdedigt (…), die het universalisme als een racisme beschouwt. Om voor de honderdste keer te lezen dat het fundamentele probleem, de oorzaak van alle ellende, van het racisme, antifeminisme, fascisme, terrorisme enzovoort is de islamofobie – en dat weer ondertekend door een groot aantal feministes, sociologen, universitairen en politici in een bad trip –, toen was voor mij de maat vol. Ik maakte mijn keuze: ik ben geen feministe meer.

Feminisme historisch

Sinds dat de islamitische sluier eind jaren 1980 het publieke debat is binnengedrongen, is het feminisme het geprivilegieerde terrein geworden van de confrontatie tussen islamisten en republikeinen. Vervolgens heeft in de jaren 2000 het debat een draai gemaakt. De islamistische feministes zijn op het toneel verschenen. Dit is uitgelopen op: wie de sluier veroordeelt, veroordeelt alle moslims. De weigering van de sluier is een fascisme gaan heten.

Onmerkbaar is daarmee verdwenen dat het feminisme historisch heeft gevochten voor vrouwenkiesrecht, voor het recht van vrouwen om een bankrekening te openen en om te gaan werken zonder toestemming van de echtgenoot. Het recht op voorbehoedsmiddelen, onderwijs, abortus, vrije liefde is onder die vlag bevochten. Dit feminisme vindt zijn wortels in het universalisme, in de zekerheid dat alle vrouwen gelijk zijn en begiftigd met elementaire rechten, waar zij ook geboren zijn, welke religie hun voorkeur heeft, wat de kleur van hun huid is, wat hun seksuele geaardheid of hun status ook is. Dàt feminisme is plotseling bij de nieuwe feministes, de intersectionelen, de dubbelgediscrimineerden, de gedekoloniseerden en anderen die verzot zijn op newspeak, geworden tot een zogeheten blank, burgerlijk en dominant feminisme. Echt?

…in debat…

Voor zover ik weet, heette de eerste feministe die ik ontmoette Olympe de Gouges. Zij kwam uit het zuiden van Frankrijk, was een onecht kind, weduwe, ongehuwd moeder. Zij beheerste als Occitane het Frans slecht, toen zij naar Parijs vertrok, beginjaren 1780 (geen tikfout), waar zij zich met theater ging bezighouden. Het thema van haar eerste stuk, Zamore et Mirza, klaagde de slavernij van de zwarten aan. De slavernij bestreed zij op even heftige manier als de afwezigheid van de rechten van de vrouw. Olympe de Gouges werd twee jaar nadat zij het ‘Verklaring van de rechten van de vrouw en de burgeres’ had gepubliceerd, in 1793 onthoofd. Deze pionier zou erg hebben gelachen als zij hoorde zeggen, dat zij een raciste of een dominante of zelfs een blanke was. Zij zou gezegd hebben, wat zij reeds in haar tijd heeft gezegd: ‘Vrouwen willen vrouw zijn en zij hebben geen grotere vijanden dan henzelf’.’

[Shalmani behandelt vervolgens nog enkele andere vrouwen die zich in de loop der tijd moedig hebben ingezet voor zaken waar het feminisme voor heeft gestaan.]

‘Al die vrouwen zijn vrije, autonome lichamen, die neen hebben gezegd tegen het systeem van dominantie en seksuele controle van vrouwen. Die dominantie komt neer op de oplegging van een beperkende moraal en strikte kledingvoorschriften. Al die voortreffelijke pioniers zijn door het slijk gehaald, door te beweren dat zij een slechte reputatie genoten, door te verkondigen dat het vrouwen van een dubieuze soort zijn, hoeren, asocialen. […]

Als ik zie wat die nieuwe feministes willen verbranden […] dan kan ik niet anders noteren: het religieuze feminisme heeft het feminisme gekoloniseerd. Het verzet is een seksisme gaan heten. Maar wat krijgen we nu? Neen dus! Laat namelijk duidelijk zijn, er is niets beschamends, afkeurenswaardigs, smerigs aan het lichaam van een vrouw. Er is niets aan haar lichaam dat rechtvaardigt om een kledingvoorschrift op te leggen, om dat in de publieke ruimte te discrimineren, om de hielen en de polsen ervan te seksualiseren. […]

Onze vrijheid kan zijn bron slechts vinden in de brutaliteit, de ongehoorzaamheid, de schaamteloosheid. Want onze vrijheid is vooralles een grote, schaterende lach tegen kwezelarij, moeder van alle vooroordelen die vrouwen gevangenhouden.’

Abnousse Shalmani is geen ‘feministe’ meer…? Ze is gewoon de anarcha-feministe gebleven die ze al was!

Abnousse Shalmani (bewerkte vertaling Thom Holterman)

Advertenties
No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: