Spring naar inhoud

Rosa Luxemburg Over Politieke Vrijheid

05/12/2017

               Rosa Luxemburg

De Duitse filosofe en marxistische revolutionaire Rosa Luxemburg (1871-1919) is een belangrijke figuur in de arbeidersbeweging. Zij belichaamt een revolutionair en democratisch socialisme dat de zelforganisatie van de massa’s hoog in het vaandel heeft staan en streeft naar het verzoenen van gelijkheid en vrijheid. Ze is geboren in het Russische Rijk en stichtte samen met Karl Liebknecht de Communistische Partij van Duitsland (KPD). Net als hij werd zij in 1919 tijdens de onderdrukking van de Spartakistische opstand door handlangers van de regerende sociaaldemocratische regering vermoord. In tekst De Russische Revolutie, geschreven in 1918, prees zij de bolsjewistische partij als de ‘drijvende kracht achter de revolutie’, maar ze was zeer kritisch over de besluiten van Lenin en Trotski, met name over de onderdrukking van de politieke democratie en de onderdrukking van burgerlijke vrijheden. Ter gelegenheid van de honderdste verjaardag van de revolutie van oktober brengt de Franse site Le Comptoir een kritisch werk van Rosa Luxemburg over deze gebeurtenis en de gevolgen ervan. Dat wordt gedaan aan de hand van een samenvatting van de genoemde de tekst van de socialistische activist. [ThH]

In die samenvatting treft men een uitleg van Rosa Luxemburg van de theorie van Trotsky en daarna van wat Lenin over deze problematiek heeft geschreven. Dan volgt een evaluatie van Rosa Luxemburg die als een kritische kanttekening kan worden begrepen. Voor een hedendaagse revolutionaire overweging lijkt me die van belang.

Rosa Luxemburg: ‘De gigantische taak die de bolsjewisten met moed en vastberadenheid hebben aangepakt, vereiste de meest intensieve politieke vorming van de massa’s en een opeenstapeling van ervaringen, die zonder politieke vrijheid niet mogelijk zijn. Vrijheid alleen voor aanhangers van de regering, voor leden van een partij, hoe talrijk ze ook zijn, is geen vrijheid. Vrijheid is altijd de vrijheid van degenen die anders denken. Niet vanwege het fanatisme van ‘gerechtigheid’, maar omdat al wat leerzaam, heilzaam en zuiverend is in politieke vrijheid erin geworteld is. Dit verliest zijn effectiviteit wanneer ‘vrijheid’ een voorrecht wordt. De voorwaarde die Lenin’s en Trotski’s theorie van dictatuur stilzwijgend aanneemt, is dat socialistische transformatie iets is waarvoor de Revolutionaire Partij een kant-en-klaar recept op zak heeft, en het is slechts een kwestie van met energie het toepassen ervan. Dat is helaas – of, als u wilt, gelukkig ­– niet het geval. De praktische realisatie van het socialisme als economisch, juridisch en sociaal systeem, is verre van een optelsom van kant-en-klare recepten die moeten worden toegepast. Het is een kwestie die volledig in de nevelen van de toekomst verborgen is. Ons programma kent slechts enkele grote wegwijzers die een algemene richting aangeven waarin we ons moeten bewegen, en het zijn trouwens meestal negatieve aanwijzingen’.

De complete tekst is (in het Frans) te vinden op de site van Le Comptoir. Een integrale Nederlandse vertaling van De Russische Revolutie is op Internet te vinden, klik HIER.

No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: