Spring naar inhoud

Voedingsmiddelen En Politiek

22/12/2018

In het decembernummer van het Franse anarchistische maandblad Le Monde libertaire (nr. 1801, 2018) vormt ‘voeding’ een groot bestanddeel van de totale omvang. Dat ligt met de Kerst- en andere vreetdagen meer dan voor de hand. Het redactiecomité van Le Monde libertaire (LMl) wil evenwel niet voorschrijven wat individuen moeten doen. Het wil wel via allerlei groeperingen een stem geven aan verschillende standpunten over voedselbeleidskwesties, om zo mogelijke debatten en reflecties over deze thema’s op gang te brengen, die, hoewel zij van dagelijkse aard zijn, vaak als secundair worden doorgegeven. Het redactioneel van het tijdschrift presenteert het geheel als volgt.

 

Kapitalistische voedingsindustrie

De politieke status van voedsel wordt te vaak vergeten. Het dossier in LMl van deze december maand zal daarom verschillende politieke kwesties met betrekking tot onze consumptie aan de orde stellen.  Zo is het onmiskenbaar dat de manier van zich voeden niet volledig los kan worden gezien van de productiewijze waarin we ingesnoerd zitten: eten vervult altijd wel een fysiologische functie (calorieën consumeren om te leven), maar het maakt ook deel uit van een productie- en distributiesysteem. Het systeem dat we kennen is dat van het kapitalisme. In dit opzicht is voedsel een weerspiegeling van onze samenlevingen: de toegang tot voedsel is ongelijk naar inkomen en verschillende andere variabelen, en we vinden in de agro-voedselproductie hetzelfde soort problemen als in andere sectoren, die – het is een gemeenplaats geworden om het te zeggen – zijn gericht op het nastreven van winst.

Het dossier is over drie belangrijke thema’s verdeeld. Aan de ene kant vindt men het thema van de kritiek op de huidige, ongelijke en verspillende productiewijze, waarbij enerzijds de norm van een ‘evenwichtige voeding’ wordt vastgesteld en de verantwoordelijkheid voor een ‘goede consumptie’ bij individuen wordt gelegd. Anderzijds haast de voedingsindustrie zich ons als maar meer overtollige producten te leveren, met als norm creatie van een hogere afzet. Aan de andere kant hebben we het thema van de ecologische kritiek op onze industriële productiemethode.

De industrialisatie van de productie creëert een tweeledig probleem, zowel wat betreft de mondialisering van de handel, die ook economische en politieke problemen met zich meebrengt. We kennen bijvoorbeeld de verwoestingen aangericht met het oog op de productie van palmolie en vergelijkbare kwesties zoals aangaande de consumptie van quinoa of andere producten met een duurzaamheidslabel op de productielocaties. Die productievormen maken dat de milieucrisis steeds onomkeerbaarder wordt. Hier wordt voedsel, net als op andere gebieden, een leidende generalisatie voor het begrijpen van de wereldwijde ongelijkheden die ontstaan door de uitbreiding van de uitwisselingsschalen.

Tot slot staat het thema ethiek, niet in de laatste plaats, centraal in onze tijd. De overheersing van het dier door de mens, geaccentueerd door intensieve productietechnieken die helaas worden geïllustreerd door de schandalen van slachthuizen of betreurenswaardige broedomstandigheden. Dit zijn zaken die inderdaad een terugkerende vraagstelling opleveren en die van onze consumptiegewoonten en onze voedselpraktijken een indringende kwestie maken. In dit opzicht zijn de vaak tegenstrijdige thema’s – ook onder libertairen – van vegetarisme of veganisme onvermijdelijk aanwezig in het dossier.

En verder?

Naast het voedingsdossier wordt men via dit nummer bijgepraat over wat er in het Franse plaatsje Bure (aan de Maas) wordt ingesteld: een gigantische ondergrondse opslagplaats voor kernafval. Dat is daar voor duizenden jaren veilig, heet het van overheidswege. Als ik mensen erover spreek wijs ik steeds weer op het Nederlandse Groningen en de gaswinning aldaar inclusief de niet ingecalculeerde aardbevingen… De staat en bedrijfsleven noemen altijd alles veilig. Tot het tegendeel blijkt – en dat is in negen van de tien ‘grote werken’ het geval (ook kleine werken gaan fout: een parkeergarage hier, een brug daar).

Een van de belanghebbende deelnemers is onveranderlijk de ‘vereniging van oplichters’, de Staat, zo ook in Bure. Zo zal er binnenkort een wet in werking treden die een en ander regelt wat huisvesting aangaat. Onder de kop ‘Een geschenk aan vastgoed-aasgieren’ besteedt LMl er aandacht aan. Macron of Rutte aan de macht, het maakt geen donder uit. Neoliberalisme en autoritarisme: eerder een pleonasme (een houten boomstam) dan een oxymoron (een stijlfiguur waarbij twee gecombineerde woorden in hun letterlijke betekenis elkaar tegenspreken; zwarte melk). In LMl wordt uitgelegd waarom het om een pleonasme gaat. Enfin, het is een nummer voor hen die wat vrije dagen voor bezinning hebben, zodat ze in 2019 sterker in de strijd zullen staan.

Thom Holterman

Le Monde libertaire, nr. 1801, december 2018, 60 blz., prijs 4 euro.

No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: