Spring naar inhoud

Strijd Voor Andere Maatschappij Is Tegelijk Strijd Tegen Bestaande Maatschappij

26/01/2020

Het laatste nummer (nr. 4) van 2019 van het anarchistische kwartaalblad Buiten de Orde (BdO) bestaat opnieuw uit twee losse delen. Het eerste deel omvat artikelen over onderwerpen voor een andere maatschappij. Het tweede deel is gemaakt in samenwerking met de organisatie 2.Dh5, die een weekend belegt over het onderwerp ‘Defeating Dystopia’ (1-2 februari in Utrecht). Dat deel is gevuld met artikelen over dystopie en informeert daarmee over kwalijke ontwikkelingen in de bestaande maatschappij.

 

Digitale wereld, transfobie, klimaatkwestie

Het eerste deel opent met een informerend stuk over de digitale wereld die niet veilig is. Zelfs voor mij, als onwetende op het digitale vlak, wordt begrijpelijk wat je zou kunnen doen om digitaal (zoveel als mogelijk) ‘onder de radar’ te blijven van instanties als politie en AIVD. Het lijkt me een aanrader voor actievoerders – maar die zullen al op de hoogte zijn.

Het erop volgende stuk draagt als titel ‘Feminisme en transfobie – één strijd?’. In het begin dacht ik: in welk ‘theater’ ben ik beland? Trefs en transhaters, cis en white fragility…Ik beken, ik begreep er niets van. Het ging toch over feminisme en de terechte strijd tegen patriarchisme in al zijn mogelijke vormen? Maar de auteures Evie en Hanna wisten de casus, waarmee zij openden (het ‘Elles Tournent-incident’; zie p. 8, BdO), goed te gebruiken om een interessant en informerend artikel op te bouwen. Wat zij beschrijven over hoe delen van het radicaal feminisme, via ideologische verschuivingen, naadloos konden gaan aansluiten bij conservatieve en extreemrechtse groepen (in de VS vooral), grenst aan het ongelooflijke. Ik zou er nooit op die manier aan hebben gedacht. Wat dit aangaat is het goed dat de redactie hier het overzichtsartikel van John Postma op liet volgen. Die informeert over het extreemrechtse ‘Identitair Verzet’.

De klimaatkwestie kan natuurlijk niet onbehandeld blijven. Tijn t’Hen schrijft er over in BdO vanuit zijn actie-ervaring, onder de titel ‘Een reflectie op mijn tijd bij Extinction Rebellion’. Allemaal goed te volgen. Een ding stoort mij: het overmatige gebruik van witte dit, dat, zus, zo…(en niet alleen bij hem). Ik vraag mij af waarmee we bezig zijn. Zo heeft hij kritiek op witte professoren (p. 17, BdO) terwijl hij in feite kritiek heeft op de analyse die zij pleegden. Werk dat laatste uit. Wanneer er dan een causaal verband bestaat tussen de resultaten van de analyse en het wit zijn, maak in zo’n geval het causale verband tussen beide aannemelijk (elke witte zou alleen zo’n analyse maken, omdat hij of zij als witte niet anders kan: het causale verband. Dus: als Tijn een witte is, kan zelfs hij alleen die analyse maken?). En begrijp goed, het is mij bekend dat vooroordelen door (kunnen) klinken in resultaten van analyses en wat dies meer zij. Reeds in de rechtenstudie in Rotterdam werd je daar in de jaren 1970 op gewezen, onder meer via de bestudering van het boek Vorverständnis und Methodenwahl (1970) van de Duitse rechtswetenschapper Josef Esser (1910-1999).

‘Racisering’?

Zoals ik de verwijzing naar de witten bij Tijn tegenkom (…produceren voor een kleine groep witte consumenten) gaat het echter over zo’n 6 à 700 miljoen mensen, want hij zet de ‘kleine groep’ af tegen de rest van de wereld die in armoede leeft. De raciale generalisatie lijkt mij grotesk. Waar we over spreken is namelijk de kapitalistische productie wijze en de immanente destructiepotentie van het kapitalisme (dat zichzelf opvreet; zie de kritische analyse van de filosoof Anselm Jappe in zijn door mij besproken La société autophage). Die moet bestreden worden. Als we doorgaan op de weg zoals bij Tijn aangetroffen (en niet bij hem alleen), dan werken we mee aan ‘racisering’ (‘racisation’, ‘personnes ‘racisées’). Dat moeten we niet willen. Ik vind dat we moeten beseffen dat de term ‘ras(sen)’ voor mensen non-existent is omdat er slechts één soort bestaat ‘de mens’ – overigens met al zijn of haar persoonlijke verschillende facetten als bijvoorbeeld in de sfeer van sekse en seksuele geaardheid, van huidskleur, van verstandelijke en kunstzinnige capaciteiten, noem maar op (gelijk in ongelijkheid).

We moeten beseffen, zoals ook Monique Rouillé-Boireau opmerkt in haar artikel ‘Conserver la dimension de l’universel’ (in: Réfractions, nr. 43, herfst 2019, p. 8): ‘Ras is een denkbeeldige constructie van categorieën om te discrimineren. Dat wordt weer geplakt op ‘kleur’. In de 19de eeuw waren de Italianen en de Polen in Frankrijk geen echte witten. In de USA zijn Arabieren wit en hier [Frankrijk] niet. De kleuren en de hiërarchieën die ermee vergezeld gaan zijn een constructie van de antropologie van de19de eeuw. De ‘zichtbaarheid’ opeisen om de hypocrisie bloot te leggen, leidt ertoe iedereen op te sluiten in zijn eigen ‘puurheid’. Men denkt daarmee in categorieën geconstrueerd door het racisme.’ Het is precies waarop ik wees.

Kennisleer als zinloos gereutel

Via (a) een strategiediscussie in het nummer van BdO, door Jan Bervoets opgezet vanuit het gedachtengoed van Domela Nieuwenhuis en (b) een stuk over arbeiders-sabotage en kapitalistische sabotage, stap ik door naar een bijdrage waarmee ik niet overweg kan. Die is getiteld ‘Theorie, ideologie en politieke praktijk’. Ze is afkomstig van de Anarchistische Federatie van Uruguay (FAU).  De in dit nummer van BdO opgenomen bijdrage vormt het vervolg op een eerste deel dat verscheen in het vorige nummer. De bijdrage is vertaald uit het Engels door Tommy Ryan.

De drie in vertaling aangeboden pagina’s ‘Huerta Grande’ (Grote Boomgaard) van de Uruguayaanse anarchistische federatie stammen uit 1972 en zijn als intern discussiedocument geschreven (te vinden p. 37-39 in BdO). Mijn inschatting is dat het de discussie over kennistheorie moest ondersteunen. Het raadt aan om ‘op een zo wetenschappelijk mogelijke wijze’ een theoretische analyse op te stellen en om kennis te vergaren met het doel ook nog eens ‘diepgaande wetenschappelijke kennis’ bijeen te brengen. Maar hoe je dat doet en waaruit het ‘wetenschappelijke’ dan bestaat geen woord.

De methode die voor de opbouw van de tekst is gehanteerd lijkt het meest op die van het nominalisme: je legt verbanden via het gebruik van woorden (zoals van: praktijk, realiteit, werkelijkheid, theorie). Aldus komen nominaal verbindingen tot stand. De klap op de vuurpijl levert voor mij de zin: ‘De drie elementen (a) theorie, (b) ideologie, (c) politieke praktijk smelten samen tot een dialectische eenheid (..)’ (p. 39, eerste kolom midden, BdO). Het marxisme heeft zich altijd weten te redden  met ‘dialectiek’ – waarna het ten onder is gegaan – en nu komen anarchisten ermee. Dit is enkel een thema voor ‘zinloos gereutel’, een kwalificatie die ik op duikel uit het stuk zelf (p. 37, tweede kolom onderaan, BdO).

Is dit alles kennistheoretisch nog nietszeggend en onschuldig, uiterst gevaarlijk is de opening van het stuk (p. 37, eerste kolom bovenaan, BdO). In de eerste alinea wordt serieus ingevoerd dat het noodzakelijk is op een correcte manier te denken. Hier wordt expliciet het concept correct denken geïntroduceerd, door anarchisten nog wel. Beseft men dan niet – maar in Latijns-Amerika wellicht verdomd goed – dat alleen de paus correct denkt – voor de rooms-katholieke kerk (wie afwijkt kan worden geëxcommuniceerd); en dat alleen Lenin en Stalin correct konden denken voor de Partij (die weer een ‘Competente dienst’ hadden ingesteld (de KGB)  om te achter halen wie niet correct dacht. Waarop deze kon worden geëxecuteerd of naar een goelag verbannen).

Nochtans gaat men in het stuk van de FAU onverdroten door: ‘Correct denken is een onmisbare voorwaarde om correct te analyseren (..). Dit vraagt om instrumenten. Voor onze taak zijn deze instrumenten ‘concepten’, en om correct te denken is er een serie van concepten nodig die coherent van elkaar geformuleerd zijn [het nominalisme ten voeten uit; thh.]. Dat wil zeggen dat er een systeem van concepten noodzakelijk is – een theorie.’ Verderop op dezelfde pagina heet het evenwel: ‘Theorie is een instrument, een gereedschap dat een doel dient’. Neen, het was een ‘systeem van concepten’…Wat is dit voor een zinloos gereutel? En gevaarlijk, ja, let maar eens op.

Ik ga ervoor terug naar het artikel van Evie en Hanna over feminisme en transfobie. Zij beschrijven hoe vanuit een theoretische basis Mary Daly – een docente met een vaste aanstelling aan het Boston College – weerzinwekkende opvattingen formuleerde die hun weg in de literatuur vonden (p. 9, tweede kolom, BdO). Deze Mary Daly heeft een promovenda, Janice Raymond. Haar opvatting is zo mogelijk nog weerzinwekkender (zie p. 10, BdO). Bedenk nu: we zitten hier op een ‘wetenschappelijke grond’ en we hebben uiteindelijk met een proefschrift van doen, dus zou je denken: met de wetenschappelijkheid zit het wel goed en een proefschrift staat hoe dan ook borg voor ‘correct denken’. Dit alles vindt zelfs in de politieke praktijk zijn bevestiging. Want zie.

Janice Raymond schrijft namelijk uit hoofde van haar rol als ethica voor de Amerikaanse overheidsinstelling National Center for Healthcare Technology een beleidsstuk. Zij adviseerde daarin de toegang tot medische transgenderzorg onmogelijk te maken. Dit advies werd vervolgens door de regering Reagan overgenomen. Weg zorg. Door te voldoen aan wat de FAU heeft opgezet (correct denken, kennistheorie, productie van zinvolle kennis voor de politieke praktijk) heeft dit geleid tot een hoop ellende! ‘Correct denken’ is daarmee een gevaarlijke notie: wie de macht heeft maakt uit wat correct is! Als dat wordt uitgewerkt, zit je snel in een dystopie…

Dystopie

Dystopie is een term die geen vaste omschrijving kent. Iedereen gebruikt hem voor wat hij of zij er mee wil. Steeds zit het wel in de sfeer van het onheilspellende wat de maatschappij aangaat. Zo zijn een sterk doorgevoerd totalitarisme en een alles en iedereen omvattend netwerk van ‘sociale controle’ ingrediënten voor het creëren van de onheilspellende maatschappelijke toestand. In de science fiction literatuur vind je een hoekje voor distopieën. De rubriek ‘Sjakoo’s boekentips’ in deel twee van BdO geeft een ruim overzicht ervan.

Overal waar je totaliserende activiteiten ziet ontwikkelen, is het gevaar aanwezig van het ontwikkelen van een dystopie. De bureaucratie van een overheidsinstelling of van een multinational, probeer daar maar eens telefonisch of via de mail binnen te komen. Het lukt u niet. Uw ergernis groeit – en bij velen met u: daar hebben we het begin van een dystopie. ‘De staat als dystopische illusie’ leest men bij Jan Bervoets. Want die ergernis wil ‘het systeem’ beheersen en daar is de ‘knuppel’ voor (in welke vorm dan ook). En dit is dan nog maar het begin, want daartegenover komt het actiewezen te staan. ‘In de dystopie: de anarchie’, leert Peter Storm in dit deel van BdO. ‘Privacy-activisme’ is nodig, want ‘Ook een manier om Dystopia te lijf te gaan’, aldus Miek Wijnberg in haar artikel. En ‘Verwardspraak? Meld het!. Karlijn Roex werkt dit uit en roept ertoe op.

Wel, het verzet tegen de dystopische ontwikkelingen vormt het onderwerp van het 2.Dh5-festival op 1 en 2 februari 2020 in Utrecht (zie voor meer informatie de achterkant van deel twee van het nummer van BdO). De werktitel van het festival is: Defeating Dystopia?. Met de lezing van de verschillende, genoemde artikelen over dystopische verschijnselen kunt u zich er alvast voor opladen.

Thom Holterman

Buiten de Orde, nr. 4, 2019, 84 blz., (twee losse delen), prijs 2,50 euro.

[Beeldmateriaal ontleend aan de cartoonist Brumlord.]

4 reacties leave one →
  1. Sam permalink
    04/02/2020 17:44

    De samenvatting van de kritiek op het stuk over de kennisleer is: Het is onjuist en dus incorrect is om te streven naar correct denken. Dus als je voor correcte denken bent moet je tegen het correcte denken zijn.

  2. nayakosadashi, de trans raciale halfgod permalink
    16/04/2020 11:04

    Dat zo’n gast van extencion rebellion het dan de hele tijd over witte dit, witte dat heeft. Ik erger mij daar ook mateloos aan. Daar kan je helemaal niets aan doen, aan dat wit zijn. Dan gaan we mensen dus afbranden, op basis van iets waar ze niets aan kunnen doen. Eigenlijk is het gewoon racisme. Je legt de nadruk niet op het persoon, maar op zijn huidskleur. Dat is precies hetzelfde als wat neonazi’s doen. De nadruk niet leggen op de persoonlijkheid van iemand, maar de nadruk leggen op zijn/haar donkere kleurtje. Dit zou dan zogenaamd niet kunnen, want je kan niet omgekeerd racistisch zijn, zeggen dat soort sukkels dan. Punt is, iemands ‘ras’ de hele tijd benadrukken, is de definitie van racisme… Of je het nou bij zwarte, witte, gele, rode mensen doet. Dat is wat het is. Ik zei dat een keer tegen een zogenaamd ‘anarchistisch’ meisje, dat de hele tijd over ‘wit’ zat te jammeren, ik zeg zo, je bent racist. Nee, dat is niet zo, want als je het bij witte mensen doet, dan mag het, want dat zijn de slechteriken. Vele witte mensen voelen zich ook bedreigt door deze waanzin. En het heeft niets met anarchisme te maken. Anarchisme ging nooit over ‘ras’, of over je huidskleur, of over je seksuele geaardheid. Helaas lezen de ‘anarchisten’ van tegenwoordig hun klassiekers niet meer. Iets dat heel erg merkbaar is. Ook valt het mij op dat dit voornamelijk in Europa en Amerika op deze manier benaderd wordt. Het is in wezen verwende problematiek. In Mexico heeft men zegmaar andere prioriteiten. Ook heb ik gemerkt dat de Turkse DAF ook met hele andere zaken bezig is

    De tergende lelijkheid van de cover van dit blaadje, alsook de zeurende artikelen over witheid etc, maken dat ik geen abonnement meer heb op de BDO en ik schaam mij ervoor dat ik er een abonnement op had. Ook ben ik wegens dezelfde redenen geen lid meer van de ‘vrije’ bond, wat in mijn perceptie geen anarchistische federatie is, maar gewoon een sekte.

    • tijdschriftdeas permalink*
      16/04/2020 20:41

      Je vult hiermee aan wat ik onder ‘racisering’ verwoordde; ben ik toch niet de enige die dit zo ziet. Je komt het meer tegen bij witte activisten die het over ‘witten’ dit en ‘witten’ dat hebben. Soms heb ik het gevoel dat er een dosis zelfhaat mee speelt.

      • nayakosadashi, de trans raciale halfgod permalink
        17/04/2020 10:33

        Ik schat dat ongeveer de helft van de radicaal linkse mensen problemen met deze onzin heeft. De eindeloze nadruk op je huidskleur, je seksualiteit en je ‘gender’ identiteit. Allemaal zaken waar je op de middelbare school mee bezig bent. Wie ben ik, waar hoor ik bij, hoe zie ik eruit, hoe zien andere mij ? Allemaal puber problematiek. Daarom noemen mensen anarchisme dan ook : de puber club. De helft van de mensen hebben er problemen mee, maar niemand durft erop te responderen, want identiteit politici reageren dan met agressie. Als je een Doorbraak activist vraagt of hij/zij niet over je witheid wilt beginnen, permanent, dan kent men je niet meer. Dan krijg je vernietigende blikken. Dan wordt je doodgezwegen, uitgestoten. Maar vele mensen dénken het wel.

        Hetzelfde geld voor die transgender issues. Als vrouw besta je niet meer en heb je geen eigen badkamer meer, ze hebben geen eigen sportklasjes meer etc.Vele vrouwen zijn het hier niet mee eens, maar ze houden hun mond dicht, ze durven zich alleen anoniem, online uit te spreken. Want trans activisten zijn éxtreem gewelddadig en psychotisch. Vele ‘anarchisten’ staan dan onvoorwaardelijk achter deze trans activisten. Vele ook niet, maar die hoor je alleen online, vanachter pseudoniemen, want ze durven niets te zeggen. Online worden ze dan meestal weg gecensureerd. Een site als ‘libcom’ censureert heel rigoureus. Alles dat niet in lijn is met identiteitspolitiek, wordt meteen monddood gemaakt en is ‘fascisme’.

        Anarchisme is synoniem geworden met transactivisme en transactivisme is puur sektarisme, vertoont alle trekken van sektarisme. Zoals we dan zagen, die graffiti op de muur in Frankrijk. Terfs op de brandstapel, schreef men. Terfs zijn dan feministen die kritiek hebben op trans waanzin. Bijna alle anarchisten staan dan achter dit soort aanvallen op ‘terfs’. Zelfs prominente intellectuelen, ik noem geen namen, gaan dit dan bagatelliseren.

        Anarchisme in Europa = transgenderisme = een sekte. Dus, voor de buitenwereld betekend dat : Anarchisme = een sekte

        Zo sprak ik eens een filosofe over anarchisme etc. Zegt zij zo, ohh, anarchisme, ja, dat is wel schattig, dat zijn die kinderen in die kraakpandjes, die samen punk luisteren etc. Heel onschuldig. Dát is het beeld dat mensen van anarchisme hebben….Als je het anarchisme dus als sociale beweging bestaansrecht wilt geven,dan moet dit zielige beeld veranderen.

        Deze racisering van alles, komt voornamelijk uit Amerika en dan uit de post structuralist, post modern ideeën, die op de campus heersen. Ideeën die door Foucault eigenlijk geintroduceert zijn, maar die nu heel letterlijk worden genomen en waar een soort besloten academische bolwerken omheen zijn gegroeid.

        Ik zie het als een soort ressentiment. Zoals Nietzsche dat noemde. Een soort verheerlijking van zwakte. Net zoals christendom dat doet, wat ook niet zo gek is, want veel van die mensen hebben ook zwaar christelijke roots. Zwakte is goed, kracht/trots is verdacht, zo denken ze. Je bent wit, je bent dan geen slachtoffer, dan ben je ‘slecht’.

        In Nederland gaat het zover, dat mensen die dan zeuren over wit en identiteitspolitiek bedrijven, allerlei mensen uit de anarchistische bewegingen houden. Zij hebben zichzelf letterlijk die autoriteit toegeëigend. Zij zijn de baas over het anarchisme en zij bepalen wat je wel en niet mag zeggen/denken en wie er wel en niet welkom zijn, bij festiviteiten etc.

        Kortom, ik herhaal mijzelf, maar dit is een sekte. Een sekte die anarchisme geclaimd heeft en kapot gemaakt heeft. Anarchisme is gegijzeld door een sekte. En voor de buitenwereld is anarchisme nu hetzelfde als sektarisme. Dat maakt dat het dood is gegaan. Dat is dus één grote linkse doctrine minder, in het spel der machten. Iets dat jou en mij direct schade toebrengt, want wij zijn van die linkse beweging afhankelijk ! Daarom hamer ik erop

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: