Spring naar inhoud

Fastfoodketens, Agro-industriële Maffia, Politici…En Dierenleed

02/08/2020

De multinationale fastfoodindustrieel Domino’s Pizza zegt het dierenleed tegen te gaan. De Franse vereniging L214, die zich het lot van dieren aantrekt, ging op onderzoek uit. Het is schrikbarend wat ze aantrof. Over het onderzoeksrapport dat zij onlangs uitbracht, wordt door de Franse site Reporterre een vraaggesprek gehouden met de voorzitter van L214, Brigitte Gothière. Ik vertaalde daaruit enkele vragen en antwoorden. [ThH]

Vraag: L214 heeft op 9 juli een enquête uitgebracht over de levering van kip aan Domino’s Pizza. Wat wordt er geconstateerd?

‘We hebben aangetoond dat Domino’s Pizza [een fastfoodfranchise] zijn kippen zo’n 8.000 kilometer verwijderd van Frankrijk betrekt van intensieve boerderijen in Brazilië. De behandeling van de dieren daar is schandalig. De kippen zitten met 20 stuks per m2 op elkaar en kunnen zich nauwelijks oprichten. Hun lichaam is vervormd door genetische selectie met als doel hun groeisnelheid te maximaliseren. Sommigen sterven op de grond. De meesten zijn geplukt en vaak ziek.

Dit is volledig in strijd met het discours van het bedrijf, dat verzekert te handelen in overeenstemming met het welzijn van de dieren. We hebben ook de bevestiging gekregen dat Domino’s Pizza zijn voorraden betrekt van de Braziliaanse agro-industriële gigant JBS, die betrokken is bij de ontbossing. De batterijboerderijen worden gevoed met sojabonen die groeien op de resten van het Amazone regenwoud.

Met dit onderzoek moedigen we Domino’s Pizza aan om eindelijk de daad bij het woord te voegen en de European Chicken Commitment te ondertekenen, een tekst die de slechtste landbouwpraktijken verbiedt. Dit is vandaag de dag des te noodzakelijker omdat de samenleving hoge verwachtingen heeft, zowel wat betreft de dierenkwestie als wat betreft de voedselsoevereiniteit. We wijzen ook op de ecologische gevolgen van het vervoer van vlees uit Brazilië.’

Vraag: Wat is de impact van de globalisering en de vrijhandelsverdragen op het dierenleed?

‘Vrije handel kan leiden tot een nivellering van de normen en het stimuleren van productivisme, maar vandaag de dag zijn fokdieren in Frankrijk niet beter af dan in Brazilië. Wreedheid duurt overal voort. Varkensstaarten worden afgesneden. Kippen worden opgestapeld in kooien. Onze slachthuizen draaien op volle toeren met meer dan 3 miljoen gedode dieren per dag. Om nog maar te zwijgen van de afschuwelijke praktijk van foie gras! Als Domino’s Pizza stopt met het inkopen in Brazilië, maar doorgaat met inkopen van dezelfde hoeveelheden en gefokt onder dezelfde landbouwomstandigheden in Frankrijk of Europa, dan hebben we niet veel gewonnen.

Wat de dierenkwestie betreft, wist de Wereldhandelsorganisatie in 2014 een krachtig standpunt in te nemen tegen de Canadese regering door een verbod op de invoer van zeehondenhuiden te handhaven. In het algemeen voeren we campagne om sociale en milieucriteria te integreren in de internationale handel en natuurlijk ook criteria voor de behandeling van dieren.’ [..]

Vraag: Is de dierenkwestie oplosbaar in het kapitalisme?

‘De dierenkwestie kan op verschillende manieren worden benaderd. Maar ja, we moeten niet vergeten dat het kapitalisme begon met de veeteelt. Etymologisch betekent caput, in het Latijn, hoofd van het vee, en het was ook in de slachthuizen van Chicago in de 19e eeuw dat het werk aan de lopende band werd geboren. Dieren waren de eerste die leden aan het kapitalisme. Het intensiveerde hun ellende en vermenigvuldigde hun aantal. Vandaag de dag worden elk jaar zeventig miljard (land)dieren gedood, evenals duizend miljard waterdieren. Het is moeilijk om je deze cijfers voor te stellen. Ik wil de dierenkwestie echter niet reduceren tot het kapitalisme. Ze werden gedood en misbruikt voordat het verscheen. Het kapitalisme vestigde zich op vruchtbare grond om dieren om te zetten in mineralen en eiwitten op poten.’

In het vraaggesprek komt ook aan de orde dat enkele Franse grote bazen zich eveneens zeggen in te zetten voor het dierenwelzijn. ‘Het is tekenend voor het zeer brede spectrum van mensen die zich met dieren kunnen bezighouden’, aldus Brigitte Gothière.

Intimidatiepraktijken en vrijhandelsverdragen

Dat een breed spectrum van mensen zich met dieren bezighoudt, is bekend. Maar kapitalistische ondernemers zullen toch eerst aan hun eigen ‘handel’ denken. In menig geval sluizen zij dat het kader binnen van de mantra ‘duurzaamheid’. Op basis daarvan bewerkstelligen zij het voortbestaan van het kapitalisme door zich van het consumentisme te verzekeren. Zo is te constateren dat ‘de bazen van Silicon Valley enerzijds het dierenactivisme steunen en anderzijds investeren in zogenaamd kunstvlees’, merkt Reporterre op.

Dan is er nog het andere, meer nationale, aspect. Om aan te geven dat kippen in de Franse kippenindustrie niet beter af zijn dan in Brazilië heeft Reporterre nog een artikel opgenomen onder de titel: ‘Het doorbreken van de omerta: Bretonse journalisten verenigen zich met het oog op de druk op hen uitgeoefend door de agro-industrie’. In het Franse Bretagne worden journalisten, die stukjes schrijven over dierenleed, bedreven in de fokdierenindustrie van die streek, op allerlei manieren geïntimideerd. Het lijkt wel maffia. De omerta, de zwijgplicht die de grote bazen opleggen, splijt in de strijd om het informeren over de wantoestanden in de Bretonse agro-voedselindustrie. Een aantal journalisten spreekt – geanonimiseerd – over deze intimidatiepraktijken met Reporterre (voor het artikel, klik HIER).

Dan is er nog het ‘vuiltje’ van de vrijhandelsverdragen, zoals die met Latijns Amerika en Europa ‘Mercosur’. Het ruikt gewoon naar kapitalisme – en dan weet je dat je te maken krijgt met maffia: het gaat om stimuleren van consumentisme op grond waarvan grote sommen geld kunnen worden opgestreken ten koste van ALLES. Dit wordt op een onderkoelde en net manier door Reporterre aan ons doorgegeven. Ik vertaal:

“Dit verdrag, dat van toepassing zou zijn op meer dan 770 miljoen mensen aan beide zijden van de Atlantische Oceaan, gaat zijn laatste fase in. Het einde van de race staat echter bol van de hindernissen, want de tekst heeft een schandaal uitgelokt. ‘De overeenkomst is anachronistisch in haar uitgangspunten’, aldus Maxime Combes, econoom en woordvoerder van Attac. ‘In 1999, toen de besprekingen begonnen, waren de opwarming van de aarde en de milieucrisis geen groot probleem: in het mandaat van de Europese Commissie, die over de overeenkomst heeft onderhandeld, werd geen melding gemaakt van het klimaat of de biodiversiteit.’ Als gevolg daarvan is twee decennia later het hoofdstuk ‘Handel en duurzame ontwikkeling’, dat bepalingen bevat tegen ontbossing of voor de naleving van het Akkoord van Parijs, het enige deel daarover van het niet-bindende verdrag. ‘Er is geen sanctiemechanisme voorzien indien een van de partijen haar milieu- en sociale verplichtingen niet nakomt’, vat Samuel Leré van de Fondation Nicolas Hulot pour la Nature et l’Homme (FNH) samen.”

‘De opwarming van de aarde en de milieucrisis was toen nog geen groot probleem?’ Ja, voor de politici en de multinationals die met elkaar aan het onderhandelen waren. Of waren zij achterlijk? Eerst de Club van Rome – Grenzen aan de groei(1972); vervolgens het Brundtland-rapport – Our common future (1987) met de duurzaamheidsmantra: ‘duurzame ontwikkeling is een ontwikkeling die tegemoetkomt aan de noden van het heden, zonder de mogelijkheden van toekomstige generaties om in hun behoeften te voorzien in het gedrang te brengen’. In 1999 even vergeten? Kom op zeg…

Thom Holterman

[Het vraaggesprek met Brigitte Gothière van L214 is integraal te vinden op Reporterre; vertaling van een deel van het vraaggesprek, thh.]

No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: