Spring naar inhoud

Roofzuchtig Shell, Marxisme En Normaal?

02/12/2020

Het derde nummer van Buiten de Orde (BdO) staat weer boordevol zaken die deze wereld er niet leuker op maken. Zo wordt verslag gedaan van het kapitalisme, hoe het – in geval van het type roofzuchtig Shell – naast winst nemen ook aan milieudestructie doet en mensen de dood in jaagt of ze laat ombrengen. Als het Shell niet is, dan zijn er altijd wel ‘stadsontwikkelaars’ (of ‘vastgoedbeleggers’) in combinatie met de ‘betonmaffia’: gentrificatie in grote steden, speculatie in vastgoed. De gewone bevolking wegjagen, de yupperten een leuke stek te gunnen, voor de prijs die zij wèl kunnen betalen en de gewone bevolking niet. In BdO wordt het verzet tegen gentrificatie en het modern en open kraken verduidelijkt. Ook wordt nog eens uitgepakt over (anti-)validisme. Wat mijn gedachte daarover zijn verwoordde ik al in een commentaar op het gelijknamige dossier, in het vorige nummer van BdO. Opnieuw komt het aan de orde onder de titel ‘Solidair voorbij (anti-)validisme’. Zo’n verhaal hoort naar mijn idee thuis in een blad voor psychiatrische zorgverleners, alleen al om het (quasi?) wetenschappelijke taalgebruik dat er in voorkomt. Dat wil niet zeggen dat we de discussie over normaal/abnormaal uit de weg zouden moeten gaan.

Ik begrijp de discussie dus als die over normaal/abnormaal gaat. Wat die termen uitdrukken valt alleen statistisch vast te stellen en nog is dat dan niet het eind van de discussie. Toen ik meer dan een halve eeuw geleden een beroep op de Dienstweigeringswet deed, werd ik binnen het kader van de weigeringsprocedure naar de psychiater gestuurd. Die moest uit maken of ik wel normaal was (nu: al dan niet ‘neurodivers’?). Hetzelfde lot trof een honderdtal jongens per jaar dat zich ook op de wet beriep (een jaargemiddelde van weigeraars in die periode). Normaal? Ja, statistisch normaal was in militaire dienst te gaan. Als je dat weigerde moest er wel een draadje bij je los zitten – vandaar die verplichte gang naar de psychiater om te zien of je abnormaal was. Wij als dienstweigeraars keerden het om: het was normaal in de samenleving om elkaar niet te doden. Het was (en is) zelfs strafrechtelijk verboden. Weigeren om een opleiding te krijgen tot doden zou dus als een normale reactie gezien moeten worden. In de ogen van de heersende macht was dat plotseling anders, als zij dat besliste. Maar wie waren die lui dan wel?

Onze opstelling paste in het antimilitarisme dat tot heden toe in het anarchisme zijn plaats heeft. Die normaal/abnormaal discussie kan uiteraard verbreed worden in sfeer van bijvoorbeeld non-discriminatie en emancipatie. Een ideeënwereld die in het anarchisme past. In een tijdschrift dat zich anarchistisch noemt, hoort dat dan zichtbaar gemaakt te worden. Dat was binnenland.

Over het buitenland wordt u  in het nummer van BdO geïnformeerd over onderwerpen als de Anarcho-syndicalistische Federatie Bangladesh en het Brazilië in coronatijd. Ook is het de vraag of in Griekenland het kolonelsregime van weleer zal terugkeren. Allemaal informatie die je mag verwachten in een anarchistisch tijdschrift, zeker. Toch heb ik te mopperen. Ik keer terug naar het binnenland. Het betreft een punt uit het stuk over Shell dat mij niet lekker zit.

Zwart – wit

Zoals opgemerkt, is in dit nummer van BdO een artikel opgenomen over de bestrijding van Shell als milieu-destructief bedrijf. Het artikel levert een goed leesbaar en informatief verslag van een grote, ingenieus opgezette, actie tegen dat bedrijf. Waarom, zo vraag ik mij af, moet een goed artikel ideologisch verontreinigd worden met een verholen racistische verklaring? Ik wijs daarvoor op het onderscheid dat wordt gemaakt door de auteure tussen witte klimaatactivisten en niet-witte mensen. De witte klimaatactivisten spreken soms over ‘onze toekomst’ terwijl wat er fout gaat door de klimaatverandering nu al voelbaar is voor niet-witte mensen. Is ‘onze toekomst’ in eens niet meer een universeel gegeven, een gegeven met een ‘globale’ spanwijdte? Is het in eens nationaal gegeven, wat de identiteitsproblematiek waar extreemrechts zo sterk in is, opdoemt? Waarom begeeft de auteure zich met de ‘witte activist’ impliciet in het frame van de identiteitsproblematiek? Wat doet dit in een anarchistisch tijdschrift?

Moeten witte mensen soms boeten en daarmee door hetzelfde ongeluk worden getroffen als niet-witte mensen? Overigens, merkten een aantal witte mensen soms niets van wat er in Seveso (Italië, 1976) aan ecologische en gezondheidsramp door een ontploffing van een chemische fabriek plaatsvond? En hoe zit het met een ramp van een soortgelijke fabriek, het Amerikaanse Lubrizol, in Rouen (Frankrijk, 2019)? Eigenaar van de fabriek is de multimiljardair Warren Buffet, kapitalist van de geprogrammeerde destructie. Kortom, laten we ons richten op het actiedoel zonder onderscheid te maken naar huidskleur.

Het maken van het type onderscheid zoals de auteure doet, heeft niets te maken met de strijd die gevoerd moet worden. Ze leidt niet alleen af – want wordt onderwerp van interne strijd over een verwerpelijk vooroordeel dat niet aan het anarchisme is te ontlenen – ze verspilt ook energie voor actie waar die nodig is. Zoals de witte activist door de auteure tegenover de niet-witte mensen wordt gezet, levert op dat de witte met een schuldgevoel wordt belast en de niet-witte mensen blijven, zoals Thomas Welschen het noemt, het eeuwige slachtoffer (Argus, 24 november 2020).

Marxisme

Het thema heeft BdO deze keer gewijd aan het marxisme. Is daar vanuit een anarchistische optiek iets nieuws over te zeggen. Indien zo, dan is mij dat ontgaan. Vermoedelijk ben ik er ongevoelig voor geworden, want ook in het themagedeelte kom ik dat nieuwe niet tegen. Het fundamentele onderscheid wordt overigens duidelijk gemaakt: autoritarisme (marxisme) versus libertairisme (anarchisme). En ook is het altijd leuk om de sterrenkundige en tevens marxistische theoreticus Anton Pannekoek weer eens tegen te komen (zie de bijdrage getiteld ‘Een communist tegen de staat’). Maar wie is nu eigenlijk de ‘echte’ vader van het marxisme? Dat komt er bij BdO niet uit. Daarvoor moet je het artikel lezen in het Franse (‘burgerlijke’) weekblad Marianne (van 20-26 november 2020), getiteld ‘Engels vrai père du marxisme?’.

Zelf heb ik de neiging de hele discussie achter me te laten, omdat die door het fundamentele verschil toch tot niets leidt. Liever richt ik mij, als het onderwerp zich daartoe leent, op wat je ‘ketterse’ marxisten kan noemen (sommige noemen zich zelf zo, gelijk de Italiaans-Duitse politicoloog van weleer, Johannes Agnoli, 1925-2003). En is het ook niet zo dat van Marx bekend is, dat hij de gewoonte had om tegen zijn Franse schoonzoon Paul Lafargue (ja, die van Het recht op luiheid, 1880), ten aanzien van de Franse socialistische partij, te zeggen: ‘Als dat marxisme is, wat zeker is, dan ben ik geen marxist’.

En nu we het toch over iets anders hebben dan anarchisme, hoe zit het met de uitgeefster van BdO, de Vrije Bond, heeft die zich bekeerd tot het Russische communisme? Ik kwam op internet namelijk in haar ‘banner’ de hamer en sikkel tegen*…

Thom Holterman

Buiten de Orde, nr. 3, 2020, 80 blz., prijs 3,50.

[Beeldmateriaal ontleend aan de sociaalkritische, Duits-Nederlandse graficus Gerd Arntz (1900-1988).]

*  Geraadpleegd 2 december 2020

Update 9 december 2020:

De ‘hamer en sikkel’ is inmiddels uit de banner weggenomen.

One Comment leave one →
  1. nayakosadashi2020 permalink
    02/12/2020 21:47

    Dat gedoe over zwart/wit, leidt alleen maar tot verdeling en ruzie. Zodra het over die thema’s gaat, krijg je geheid ruzie. Vele mensen binnen je collectief buigen niet voor de critical race theory en dan heb je dus al een conflict.

    Ik denk ergens ook dat het bekostigd is, om links te saboteren. Ja, dan noemt men mij een ‘conspiracy denker’. Het komt de bedrijven alleen wel goed uit. Gaan jullie ruzie maken over jullie huidskleur en geaardheid en gender identiteit. Dan plunderen wij lekker verder. Shell is de lachende derde.

    Dit wordt gewoon bekostigd, om bewegingen vleugellam te maken en om bewegingen te deradicaliseren. Identiteit strijd is immers veel gematigder, dan hardcore class war. Identiteit strijd past nog binnen de parlementaire orde. Klassenstrijd al niet meer. Rutte is best tegen zwarte piet, maar hij gaat niet de zorg redden. Laat die kinderen zich lekker bezig houden met gender en kleur etc. Maak het wat veiliger allemaal. Gender en kleur willen we nog wel een beetje aan sleutelen, via het parlement en de wet. Maar de fundamenten van het neoliberalisme moeten behouden blijven. De vrije bond moet niet vergeten, dat haar vijanden extreem rijk en extreem machtig zijn. Het zou niet moeilijk voor ze zijn, om eventjes twintig duizend te investeren, om een linkse beweging van koers te doen laten veranderen. Daarom is het ook niet zo handig, om open en bloot een anarchistische federatie te zijn.

    Mensen zijn of naïef, of ze zijn bewust de boel aan het saboteren. Ik denk dat ze meestal naïef zijn. Ze denken echt dat als we ruzie maken over ons ‘ras’, dat het kapitalisme dan ineens gebroken zal worden. Ze denken dat het een soort sluwe ‘tactiek’ is van ze hahaha. Geen zwarte piet meer ? Dan zul je zien, dan stort Shell ook ineens in. Wat natuurlijk niet waar is haha.

    Dus ja, misschien is de vrije bond wel gewoon niet radicaal genoeg en misschien is men gecorrumpeerd. Ik zeg niet dat het zo is, ik sluit het alleen niet uit.

    Dat met die hamer en sikkel vind ik ook griezellig. Stalinistisch, van ze. De goelag bond ?

    Ik ga het blaadje niet kopen. Ik schreef er ooit eens wat in. Een niet zo’n heel goed artikel, schref ik voor de BDO. Ik maakte het nog erger hahaha

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: