Spring naar inhoud

Kernenergie Met Een Groen Label. De ‘Grote Leugen’

08/02/2022

Dat er iets goed fout zat in deze wereld leerde het rapport van de Club van Rome al in 1972 – wat door lui als Rutte lacherig werd afgedaan. Grenzen aan de groei? Het zal wel. We moeten het juist van groei hebben om de vooruitgang te stuwen, toch? Althans volgens de Rutte’s en in Frankrijk de Macron’s.

We zijn nu een halve eeuw verder. De Rutte’s en de Macron’s doen nu alsof ze bezorgd zijn, maar ze belazeren de kluit sneaky. In een aantal afleveringen van de serie ‘Woordgebruik en Maatschappijkritiek’ heb ik daar al enkele voorbeelden van gegeven; zie: Online. Daaraan is een nieuw voorbeeld in het kader van definitiemacht (zie Online) toe te voegen.

Het gaat over het onderwerp kernenergie waarbij ik in deel 4 van de serie de vermoedelijke ‘kongsi’ tussen de EDF (Franse elektriciteitsmaatschappij) en Macron, als presidentskandidaat bij de komende presidentsverkiezingen, aan de orde stelde (zie Online). Op het niveau van de Europese commissie blijkt Macron ook een handje te worden geholpen, door aan kernenergie een groen label te hangen. Uiteraard hoor je niets van het Nederlandse EU-commissielid Frans Timmermans (PvdA). Die plant bomen… De argumenten tegen de idiotie moeten komen van onder andere de Franse advocate en oud-minister van Milieu, Corinne Lepage. In het Franse dagblad Le Monde van 21 januari 2022 analyseerde zij de gevolgen van de ‘nucleaire verslaving’ van Frankrijk (artikel achter betaalmuur, Online). Haar argumenten hebben evenwel ook relevantie voor Nederland, reden om er nadrukkelijk op te wijzen. [ThH]

Kernenergie remmend en duurder

Frankrijk telt een deels (zeer) verouderd aantal kerncentrales voor de elektriciteitsopwekking. Tegelijk zitten we in een overgangstijd naar een opwekking van stroom door middel van apparatuur die van wind en zonne-energie of waterkracht gebruikmaakt. In plaats van nieuwe kerncentrales te bouwen, ligt het meer voor de hand in te spelen op de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen. Een aantal landen in Europa wil die weg in slaan (zoals Duitsland, Oostenrijk). Macron heeft evenwel ingezet op nieuwe kerncentrales en de EDF steunt hem daarbij van harte (in paginagrote advertenties heeft het zich slinks voor hem uitgesproken in de presidentscampagne waarin Macron zijn herverkiezing voorbereid; zie Online).

Corinne Lepage

Corinne Lepage merkt over een en ander het volgende op. In de eerste plaats belemmert Frankrijk met zijn ‘nucleaire verslaving’ binnen de Europese Unie de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen. In de tweede plaats gaat dit zwaar drukken op de portemonnee van de Fransen (belastingbetalers). Berekeningen leren dat kernenergie heden, en morgen nog meer, de duurste is. Al in 2016 kwam de Franse Rekenkamer met een rapport dat over 100 miljard euro spreekt in het kader van verbeteringen en onderhoud van bestaande kerncentrales. Daar komen dan nog astronomisch hoge bedragen bij voor de ontwikkeling van een derde generatie kernreactor, die de EDF niet zelf kan opbrengen. Dat bedrijf zal dus dringend de staat nodig hebben om er nog wat van te maken. Maar er zullen ook Europese fondsen nodig zijn. Dit maakt duidelijk waarom op dat bestuursniveau een strijd wordt geleverd over het vakje waarin kernenergie zou passen. En daarmee zijn we bij het derde punt dat Lepage aanvoert, de strijd over de ‘taxonomie’.

Kernenergie een ‘groen label’?

Het woord taxonomie verwijst naar de classificatie van economische activiteiten volgens hun ecologische ‘voetafdruk’. Met andere woorden, de vraag speelt wie op dat bestuursniveau in dit geval over definitiemacht beschikt om de classificatie te regelen. Ligt die bij de sector economie of de sector milieu? Want je hoeft waarlijk niet in de rechten gepromoveerd te zijn om de criteria voor duurzame investeringen te lezen en te zien dat kernenergie daar duidelijk niet aan voldoet, aldus Lepage. Toch is er de absolute wil van Frankrijk – lees Macron – om de regels van de taxonomie zo te buigen dat kernenergie erin kan worden opgenomen. Dit brengt de classificatie zelf en zelfs de samenhang van de Europese Unie in gevaar. De deskundigen die de classificatie hebben opgezet, zijn over het algemeen fel gekant tegen deze niet-naleving van de basiscriteria, weet Lepage. Als dit zou gebeuren heb je meteen een staaltje van greenwashingvan kernenergie   (zie ook Online).

Corinne Lepage voegt nog een vierde punt toe. De Europese Commissie heeft voorgesteld, kennelijk om opnieuw Macron ter wille te zijn, om kernenergie als een overgangsinvestering te zien (dus in de classificatie ‘transitie’ onder te brengen). Dat is dan in dit geval, legt Lepage uit, een investering die tussen 2040 en 2050 van start gaat en na 2100 wordt voortgezet. Dat kan toch niet als een overgangsinvestering worden beschouwd.

De vier genoemde punten zijn mede van belang in de Nederlandse discussie over kernenergie, want als het aan Rutte en de VVD ligt, gaat Nederland de Franse kant op. Op Frans Timmermans (PvdA) hoeft men onderwijl niet te rekenen, die hebben ze het miljardenbos ingestuurd en ziet door de bomen het bos niet meer (zie: Online).

Voordelen van kernenergie

‘Je kan zwemmen in de winter!’

De inkt van de bovenstaande alinea was nog niet droog of het bericht verscheen, dat de Europese Commissie het besluit doorgedrukt had dat investeringen in aardgas- en kerncentrales tijdelijk en onder voorwaarden een groen EU-label verschaft kunnen worden. Om dit gelegaliseerd te krijgen presenteerde de EU-commissie een nieuwe toevoeging aan de zogeheten taxonomie. Kan je een nadrukkelijker voorbeeld over het hanteren van definitiemacht voorgelegd krijgen! (zie Online). Het speelt Europa uit elkaar, zoals we dat punt al bij Corinne Lepage tegenkwamen (zie Online), maar dat deert de macronisten niet.

Ook het argument wat de inhoud van ‘transitie’ (overgang) betreft, wordt met definitiemacht van de EU-commissie weggedrukt. Het groene label voor kerncentrales vervalt in 2045. Met een bestaan van zo’n 50 jaar van kerncentrales zitten we dus tegen het jaar 2100 aan. Transitie-tijd? Voor dat je het weet staat het smeltwater aan de lippen van komende generaties. Het groene label vervalt? Wat een wetgevingsonzin. Wie nu zo’n crimineel besluit kan nemen, zal dat in 2045 ook kunnen. Crimineel? Greenpeace spreekt hier over ‘de grootste greenwashing act aller tijden’ en over ‘een poging tot hold up’ (een misdrijf in de sfeer van een roofoverval, aanslag); geciteerd in Le Monde van 4 februari 2022). Is de voorgestelde gang van zaken wat het tijdsverloop reëel?

Het antwoord op die vraag is bevestigend en kan met een voorbeeld worden belegd. De Franse kerncentrale Flamanville (Normandië) krijgt er een nieuwe reactor bij van de ‘derde generatie’, EPR (European Pressurized Reactor). Het besluit bij decreet daartoe werd in 2007 genomen en op papier zouden de werkzaamheden vijf jaar in beslag nemen. Dit betekent dat de reactor in 2012 werkzaam zou zijn. Helaas, heet het dan. De sorry-maatschappij leert dat nu elf jaar later, de reactor in 2023 werkzaam zal zijn. De oorspronkelijke prijs is natuurlijk al tig keer over de kop gegaan. De verwachte levensduur van de nieuwe reactor wordt geschat op 60 jaar. Werk dit voorbeeld eens uit onder de ‘groene label’ voorwaarden van af het jaar 2045. Dan zitten we met zo’n ding in de jaren 2100… Van het transitie-verhaal blijft werkelijk  niets heel. We worden dus grof belazerd.

Dat worden we ook op een andere manier. Hierboven ging ik er nog veronderstellende wijs vanuit dat de drang die Macron uitoefende met zijn kerncentrale-plan,  Rutte en Co goed uitkwam. Wat blijkt uit een twee pagina’s groot artikel in Le Monde (van 5 februari 2022) over het de problematiek van het groene label voor kernenergie? Begin januari 2022 heeft Jean-Bernard Lévy, algemeen president directeur van de Franse elektriciteitsmaatschappij  EDF, tien Europese landen bijeengeroepen die pro-kernenergie zijn. Le Monde bespreekt, af en toe ook Lévy citerend, enkele van die landen.

Daarbij komt de aap uit de mouw: ook Nederland behoort tot een van die tien landen. Aangehaald wordt dat Nederland sinds december 2021 een nieuwe regering heeft, die in het vooruitzicht heeft de bouw van twee nieuwe kerncentrales, naast de twee bestaande. Kijk, zo word je verkocht door VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. Was er bij de presentatie van de nieuwe regering een nieuwe bestuursstijl beloofd die een grote transparantie zou kennen? Het blijkt een grauwsluier te zijn.

‘Greenwashing, dat is… schone vervuiling!’

‘Geniaal, dat groene concept is een boel gelul!’

En de PvdA-er Frans Timmermans zit in de EU-commissie. Hij zat bij de greenwashing en keek ernaar (Nederland wilde immers ook twee nieuwe kerncentrales bouwen). Hij is dus medeplichtige wat de besluitvorming omtrent het groene label voor kernenergie van de EU-commissie aangaat. Het maakt hem – en hem niet alleen – volstrekt ongeloofwaardig met zijn EU-milieuactiviteiten. Wat hij doet – en anderen met hem – is gewoon mooi weer spelen met geld van een ander. 

Thom Holterman

[Cartoons overgenomen uit Siné Mensuel nr. 115, februari 2022; met een ‘dossier’ over kernenergie en een artikel aangaande de derde generatie reactor EPR van Flamanville, zie Online.]

Advertentie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: